NCERTએ ધોરણ 9 માટે સામાજિક વિજ્ઞાનનું નવું પુસ્તક ‘Understanding Society: India and Beyond – Part 2’ રજૂ કર્યું છે. નવા અભ્યાસક્રમમાં ઈ.સ. 1000થી 1700 સુધીના આશરે 700 વર્ષના ભારતીય ઇતિહાસને ‘પ્રતિકાર અને સમર્થતા’ના સમયગાળા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
નવા પુસ્તકમાં મધ્યકાલીન ભારતમાં થયેલા વિવિધ વિદેશી આક્રમણો સામે સ્થાનિક શાસકો અને સમાજ દ્વારા કરવામાં આવેલા લશ્કરી, સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક પ્રતિકાર પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. અગાઉના ચાર અલગ પુસ્તકોના સ્થાને નવા અભ્યાસક્રમ હેઠળ આ સામગ્રીને એકીકૃત રીતે રજૂ કરવામાં આવી છે.
પુસ્તકમાં રાજપૂતો, મરાઠાઓ, શીખો, જાટો તેમજ દક્ષિણ ભારતના વિજયનગર સામ્રાજ્યના સંઘર્ષ અને યોગદાનનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આસામના અહોમ સામ્રાજ્યના સેનાપતિ લચિત બડફૂકન અને સરાઈઘાટના યુદ્ધનો પણ વિશેષ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
નવા અભ્યાસક્રમમાં મધ્યકાલીન સમયગાળાની ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓને પણ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. કાલી, દુર્ગા અને ભવાની જેવી શક્તિ પરંપરાઓ સાથે જોડાયેલી ઐતિહાસિક માન્યતાઓ અને વિવિધ શાસકો સાથે સંકળાયેલી કથાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
આ ઉપરાંત, મંદિર ભંગ અને પુનઃનિર્માણના પ્રસંગો, કાશી વિશ્વનાથ મંદિર તથા અહલ્યાબાઈ હોલકરના જીર્ણોદ્ધારનો ઉલ્લેખ પણ કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ ભક્તિ આંદોલન અને સૂફી પરંપરાના સામાજિક-સાંસ્કૃતિક પ્રભાવ અંગે પણ વિદ્યાર્થીઓને માહિતી આપવામાં આવશે.
નવા પુસ્તકનો એક મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓમાં સમીક્ષાત્મક વિચારસરણી વિકસાવવી અને ભારતીય સમાજ તથા સંસ્કૃતિના વિવિધ પાસાંને સમજાવવાનો હોવાનું NCERTના નવા અભ્યાસક્રમમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
