હવે જમીન નહીં, આકાશ તરફ વધશે દિલ્હી : 100 માળથી વધુની ઈમારતો માટે માર્ગ મોકળો
દિલ્હીના માસ્ટર પ્લાન-2047માં રાજધાનીના ભવિષ્યના વિકાસ માટે મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. વધતી વસ્તી અને મર્યાદિત જમીનને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હીમાં હવે શહેરનો વિસ્તાર માત્ર આડો નહીં પરંતુ ઊભી દિશામાં કરવાનો અભિગમ અપનાવવામાં આવ્યો છે. આથી ભવિષ્યમાં 100 માળ કે તેથી વધુ ઊંચી ઈમારતોના પ્રોજેક્ટ માટે પણ શક્યતા ઊભી થઈ છે.
નવી નીતિ હેઠળ ટ્રાન્ઝિટ ઓરિએન્ટેડ ડેવલપમેન્ટ (TOD) અને **હાઈ ડેન્સિટી કોરિડોર (HDC)**ને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. તેમાં FAR 400થી 500 સુધીની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને મેટ્રો, RRTS અને રેલવે સ્ટેશનોના 500 મીટરના વિસ્તારમાં ઊંચી ઘનતાવાળા વિકાસને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
100 માળની ઈમારતો માટે પણ રસ્તો ખુલશે
નવી જોગવાઈઓનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે યોગ્ય નિયમો અને સુરક્ષા ધોરણોનું પાલન કરવામાં આવે તો દિલ્હીમાં 100 માળથી વધુની હાઈરાઈઝ ઈમારતો બાંધવાની સંભાવના ઊભી થઈ છે. જોકે દરેક પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપવી ફરજિયાત નહીં હોય અને સ્થળ તથા પ્રોજેક્ટની યોગ્યતા મુજબ નિર્ણય લેવાશે.
આવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ફાયર સેફ્ટી, સ્ટ્રક્ચરલ સેફ્ટી, પાર્કિંગ, ગ્રીન એરિયા, પાણી, વીજળી અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા જેવા ધોરણોનું પાલન કરવું પડશે.
કેટલાક વિસ્તારોમાં ઊંચી ઈમારતો પર નિયંત્રણ
લુટિયન્સ બંગલો ઝોન, હેરિટેજ વિસ્તારો, પર્યાવરણની દૃષ્ટિએ સંવેદનશીલ વિસ્તારો અને એરપોર્ટ નજીકના સુરક્ષા ક્ષેત્રોમાં હાઈરાઈઝ બાંધકામ પર નિયંત્રણો યથાવત રહેશે. એટલે સમગ્ર દિલ્હીમાં મનફાવે તેવી ઊંચાઈની ઈમારતો બનાવવાની છૂટ નહીં મળે.
60 દિવસમાં મંજૂરીની વ્યવસ્થા
મોટા પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં વિલંબ ન થાય તે માટે DDAને નોડલ એજન્સી તરીકે રાખવામાં આવી છે. ફાયર, ટ્રાફિક, MCD, વીજળી અને પાણી સહિતના વિભાગો સાથે સંકલન કરીને સિંગલ-વિન્ડો વ્યવસ્થા દ્વારા દરખાસ્તોનું નિરાકરણ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
પ્રોજેક્ટની દરખાસ્ત પર 60 દિવસમાં નિર્ણય લેવાની વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે. નિયમો અને નિર્ધારિત શરતોને આધીન રહીને સમયમર્યાદામાં નિર્ણય ન થાય તો ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં ‘ડીમ્ડ અપ્રૂવ્ડ’ની જોગવાઈ લાગુ થઈ શકે છે.
અર્થાત, માસ્ટર પ્લાન-2047 પછી દિલ્હીનો વિકાસ મોડલ બદલાઈ શકે છે—મર્યાદિત જમીનમાં વધતી વસ્તીને સમાવવા માટે હવે રાજધાનીની નજર આકાશ તરફ છે.
