ભારતીય રિઝર્વ બેન્કે તહેવારોની સિઝન પહેલાં જ વ્યાજદરમાં વધારો કરીને લોનધારકોને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. RBIની મોનેટરી પોલિસી કમિટીની ત્રણ દિવસીય બેઠક બાદ રેપોરેટમાં 0.25 ટકાનો વધારો કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ વધારા સાથે રેપોરેટ હવે 5.50 ટકા થયો છે. ફેબ્રુઆરી 2023 બાદ પ્રથમ વખત RBI દ્વારા રેપોરેટમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
રેપોરેટમાં વધારાની અસર આગામી દિવસોમાં બેન્કોના લોન દરો પર જોવા મળી શકે છે. જેના કારણે હોમ લોન, કાર લોન, પર્સનલ લોન સહિતની લોન મોંઘી થવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ફ્લોટિંગ વ્યાજદર પર લોન લેનારા ગ્રાહકો માટે EMI વધવાનો બોજ આવી શકે છે. તહેવારો દરમિયાન ઘર અને વાહનની ખરીદી માટે લોન લેવાનું આયોજન કરી રહેલા ગ્રાહકો માટે પણ આ નિર્ણય મહત્વનો બની શકે છે.
ટૂંકા ગાળામાં વ્યાજદર ઘટાડાની આશા પર બ્રેક
RBIના તાજેતરના નિર્ણયથી ટૂંકા ગાળામાં વ્યાજદરમાં ફરી ઘટાડો થવાની શક્યતા પણ ઓછી થઈ છે. ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક સ્તરે સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતા અને મધ્યપૂર્વના સંઘર્ષ સહિતના પરિબળોને કારણે મોંઘવારી તથા અર્થતંત્ર પર અસર થઈ શકે છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રેપોરેટ વધારવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
રેપોરેટમાં 0.25 ટકાના વધારા સાથે માર્જિનલ સ્ટેન્ડિંગ ફેસિલિટી (MSF) અને બેન્ક રેટ 5.75 ટકા કરવામાં આવ્યા છે. હવે આગામી સમયમાં વ્યાજદર સ્થિર રાખવા કે તેમાં વધુ વધારો કરવાની જરૂર છે કે નહીં તે નિર્ણય મોંઘવારી, ફુગાવો, સપ્લાયની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક ઘટનાક્રમને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવશે.
ભારતીય અર્થતંત્રમાં વૃદ્ધિ જળવાઈ રહેવાનો અંદાજ
RBI ગવર્નરે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય અર્થતંત્રની અંદર ખાનગી વપરાશ મોટાભાગે જળવાયેલો છે અને ફિક્સ્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પણ મજબૂત રહ્યું છે. જોકે, નોન-ડ્યુરેબલ કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ અને ડોમેસ્ટિક પેસેન્જર ટ્રાફિકમાં કેટલીક નબળાઈ જોવા મળી છે.
બીજી તરફ, ખર્ચમાં વધારો થવા છતાં ઉત્પાદન ક્ષેત્રની પ્રવૃત્તિ સારી રહી છે. સર્વિસ સેક્ટરની ગતિવિધિઓ પણ જળવાઈ રહી હોવાનું RBIએ જણાવ્યું છે. બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સર્વિસ PMIના આંકડા પણ પ્રોત્સાહક રહ્યા છે.
RBIએ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે દેશનો વિકાસદર 7.1 ટકા રહેવાનો અંદાજ વ્યક્ત કર્યો છે. જોકે, આગામી ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં ફુગાવાનો દર 5.8 ટકા રહેવાનો અંદાજ હોવાથી મોંઘવારી RBI માટે મહત્વનો પડકાર બની શકે છે.
EMI વધવાની શક્યતાથી લોનધારકો ચિંતિત
રેપોરેટ વધતા બેન્કો પણ પોતાના લોનના વ્યાજદરમાં વધારો કરે તો તેની સીધી અસર ગ્રાહકોના EMI પર પડી શકે છે. લાંબા સમયગાળાની હોમ લોન લેનારા ગ્રાહકો માટે વ્યાજદરનો નાનો વધારો પણ કુલ ચુકવણીમાં મોટો તફાવત પાડી શકે છે. બીજી તરફ, નવા ઘર કે વાહનની ખરીદી માટે લોન લેતા ગ્રાહકોને પણ અગાઉની સરખામણીએ વધુ વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે.
આમ, તહેવારોની ખરીદીની સિઝન શરૂ થાય તે પહેલાં જ RBIના વ્યાજદર વધારાથી લોનધારકો પર વધારાનો નાણાકીય બોજ આવવાની શક્યતા છે. આગામી સમયમાં વૈશ્વિક સ્થિતિ અને મોંઘવારીના આંકડાઓના આધારે RBIનું વલણ કેવું રહે છે તેના પર બેન્કો, બજાર અને લોનધારકોની નજર રહેશે.
