વૈષ્ણોદેવી અને અમરનાથ સહિતનાં મુખ્ય ધાર્મિક-પ્રવાસન સ્થળોની વહન ક્ષમતા વૈજ્ઞાનિક રીતે નક્કી થશે; ઓનલાઈન પ્રવેશ-પાસની પણ દરખાસ્ત
જમ્મુ-કાશ્મીરના સંવેદનશીલ પર્વતીય વિસ્તારોને કુદરતી આપત્તિઓ અને વધતા પ્રવાસનના દબાણથી બચાવવા માટે નવી ‘સતત પર્વતીય વિકાસ નીતિ’ તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ નીતિ હેઠળ રાજ્યનાં મુખ્ય ધાર્મિક અને પ્રવાસન સ્થળોએ દરરોજ આવતા શ્રદ્ધાળુઓ તથા પ્રવાસીઓની સંખ્યા મર્યાદિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
15 મુખ્ય સ્થળોની વહન ક્ષમતા નક્કી કરાશે
નવી નીતિ અંતર્ગત માતા વૈષ્ણોદેવી અને અમરનાથ યાત્રા ઉપરાંત મચૈલ માતા, શિવખોડી, ગુલમર્ગ, પહેલગામ અને સોનમર્ગ સહિતનાં 15 મુખ્ય સ્થળોની વહન ક્ષમતા (કેરિંગ કેપેસિટી) વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. આ પગલાનો હેતુ હિમાલયના પર્યાવરણ, હિમનદીઓ અને કુદરતી સંસાધનોનું રક્ષણ કરવાનો છે.
વહન ક્ષમતાનો અભ્યાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી પ્રશાસન દ્વારા અસ્થાયી ધોરણે દરરોજ મુલાકાતીઓની સંખ્યા નક્કી કરવામાં આવશે. તમામ શ્રદ્ધાળુઓ અને પ્રવાસીઓના રજિસ્ટ્રેશન માટે એક સમાન ઓનલાઈન ‘જમ્મુ-કાશ્મીર પર્વતીય પ્રવેશ-પત્ર’ પ્લેટફોર્મ બનાવવાની પણ ભલામણ કરવામાં આવી છે.
પર્વતીય વિકાસ પરિષદની રચનાનો પ્રસ્તાવ
પ્રસ્તાવિત નીતિને મંત્રીમંડળની મંજૂરી મળ્યા બાદ ‘જમ્મુ-કાશ્મીર સતત પર્વતીય વિકાસ અધિનિયમ’ લાવવાની યોજના છે. આ અધિનિયમ હેઠળ મુખ્યમંત્રીની અધ્યક્ષતામાં જમ્મુ-કાશ્મીર પર્વતીય વિકાસ પરિષદની રચના કરવામાં આવશે.
નીતિના અમલીકરણ અને દેખરેખ માટે સમર્પિત પર્વતીય વિકાસ સત્તામંડળ બનાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે. આ સત્તામંડળ પર્વતીય વિસ્તારોમાં પ્રવાસનનું નિયમન, પર્યાવરણનું સંરક્ષણ અને નિર્ધારિત નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવાની જવાબદારી સંભાળશે.
નવી નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ પ્રવાસન અને ધાર્મિક યાત્રાઓને નિયંત્રિત કરીને પર્વતીય વિસ્તારોની પર્યાવરણીય ક્ષમતા જાળવવાનો છે. જોકે, નીતિની અંતિમ જોગવાઈઓ અને દૈનિક મુલાકાતીઓની મર્યાદા અંગેની વિગતો સત્તાવાર મંજૂરી બાદ સ્પષ્ટ થશે.
