મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા NEET-UGની પ્રક્રિયામાં આગામી સમયમાં મોટા ફેરફારો થઈ શકે છે. નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA)માં સુધારા માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહેલા સૂચનોમાં ક્વોલિફાઇંગ પર્સેન્ટાઇલ અને કટ-ઓફ નક્કી કરવાની પદ્ધતિમાં ફેરફાર કરવાની બાબતનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, પરીક્ષા આપવાની વયમર્યાદા અને પ્રયાસોની સંખ્યા અંગે પણ વિચારણા થઈ રહી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
એક સંસદીય સમિતિએ નોંધ્યું છે કે NEETના માધ્યમથી MBBS, BDS, આયુષ અને નર્સિંગ જેવા અભ્યાસક્રમોમાં પ્રવેશ માટે ઉપલબ્ધ કુલ બેઠકોની સરખામણીએ મોટી સંખ્યામાં ઉમેદવારોને ક્વોલિફાઇ જાહેર કરવામાં આવે છે. જોકે, ક્વોલિફાઇ થયેલા ઉમેદવારો અને ઉપલબ્ધ બેઠકો વચ્ચે મોટું અંતર રહે છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને NTA અને સંબંધિત મંત્રાલયે કટ-ઓફ તથા ક્વોલિફાઇંગ પર્સેન્ટાઇલ નક્કી કરતાં પહેલાં ઉપલબ્ધ આંકડાઓનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવું જોઈએ તેવી ભલામણ કરવામાં આવી છે.
ડેટા આધારિત વિશ્લેષણ બાદ નવી ફોર્મ્યુલા નક્કી થઈ શકે
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આ મુદ્દે ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહી છે. દર વર્ષે મેડિકલ અભ્યાસક્રમોમાં કેટલી બેઠકો ઉપલબ્ધ છે, કેટલા ઉમેદવારો પરીક્ષામાં ક્વોલિફાઇ થાય છે અને વાસ્તવમાં કેટલા વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ મળે છે તે સહિતના મુદ્દાઓનો અભ્યાસ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, જો કેટલીક બેઠકો ખાલી રહી જાય તો તેની પાછળનાં કારણો પણ તપાસવામાં આવશે. આ તમામ માહિતીના આધારે રિપોર્ટ તૈયાર કરીને કટ-ઓફ નક્કી કરવાની પદ્ધતિમાં જરૂરી સુધારા અંગે નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે.
2027થી પરીક્ષા પદ્ધતિમાં મોટો ફેરફાર
NEET-UG 2027ની પરીક્ષા પરંપરાગત પેન-એન્ડ-પેપર પદ્ધતિને બદલે કમ્પ્યુટર આધારિત પરીક્ષા પદ્ધતિથી યોજવા અંગે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. પરીક્ષાની પદ્ધતિમાં ફેરફારની સાથે અન્ય વહીવટી અને નીતિગત સુધારા પણ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. જોકે, કટ-ઓફ, વયમર્યાદા અને પ્રયાસોની સંખ્યા અંગેના કોઈપણ ફેરફાર માટે સત્તાવાર જાહેરાત અને માર્ગદર્શિકાની રાહ જોવી પડશે.
વયમર્યાદા અને પ્રયાસોની સંખ્યા અંગે પણ વિચારણા
હાલમાં NEET-UGમાં બેસવા માટે લઘુત્તમ વયમર્યાદા લાગુ પડે છે, જ્યારે મહત્તમ વયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી. હવે પરીક્ષામાં બેસવા માટે તર્કસંગત વયમર્યાદા નક્કી કરવી જોઈએ કે નહીં અને ઉમેદવારોને કેટલા પ્રયાસોની છૂટ આપવી જોઈએ તે અંગે વિચારણા થઈ રહી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. જો આ દિશામાં કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવે તો મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષાની તૈયારી કરતા લાખો વિદ્યાર્થીઓ પર તેની અસર પડી શકે છે.
NEETના પરિણામો અને મેડિકલ બેઠકોની સ્થિતિ
અહેવાલમાં આપેલા આંકડા મુજબ, NEET-UG 2026માં આશરે 20 લાખ ઉમેદવારોએ પરીક્ષા આપી હતી, જેમાંથી 11.21 લાખ ઉમેદવારો ક્વોલિફાઇ થયા હતા. જ્યારે 2025માં 12,23,531 અને 2024માં 13,15,853 ઉમેદવારો ક્વોલિફાઇ જાહેર થયા હતા.
દેશમાં ઉપલબ્ધ બેઠકોની વાત કરીએ તો MBBSની આશરે 1.40 લાખ, BDSની 27,800 અને આયુષ અભ્યાસક્રમોની લગભગ 53 હજાર બેઠકો હોવાનું જણાવાયું છે. આ આંકડાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ક્વોલિફાઇંગ ઉમેદવારોની સંખ્યા, વાસ્તવિક પ્રવેશ અને ખાલી રહેતી બેઠકો વચ્ચેના સંબંધનું વિશ્લેષણ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
NEET-UGમાં સંભવિત ફેરફારો અંગેની આ ચર્ચા મેડિકલ પ્રવેશની પ્રક્રિયાને વધુ વ્યવસ્થિત બનાવવા સાથે જોડાયેલી છે. જોકે, કટ-ઓફની નવી ફોર્મ્યુલા, વયમર્યાદા કે પ્રયાસોની સંખ્યા અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવાયો છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. વિદ્યાર્થીઓએ આગામી પ્રવેશ પ્રક્રિયા માટે NTA અને સંબંધિત સત્તાવાળાઓની સત્તાવાર સૂચનાઓને જ અંતિમ આધાર માનવો જોઈએ.
