વોશિંગ્ટન : અમેરિકામાં પ્રવેશતા પ્રવાસીઓના મોબાઇલ ફોન અને લેપટોપની તપાસ અંગે મહત્વપૂર્ણ કાનૂની નિર્ણય આવ્યો છે. અમેરિકાની અપીલ કોર્ટે ઠરાવ્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પર અધિકારીઓ પ્રવાસીના ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોની મેન્યુઅલ તપાસ વોરંટ વિના અને ગુનાની શંકા વિના પણ કરી શકે છે.
કોર્ટે સરહદ તપાસ માટે લાંબા સમયથી અમલમાં રહેલા નિયમનો આધાર લીધો છે. આ નિયમ મુજબ અમેરિકામાં પ્રવેશતા વ્યક્તિઓ અને તેમના સામાનની તપાસ કરવા માટે સરકારી એજન્સીઓને સામાન્ય પોલીસ તપાસ કરતાં વધુ વ્યાપક સત્તા મળે છે. કોર્ટે મોબાઇલ ફોનની સામાન્ય મેન્યુઅલ તપાસને પણ આ જ સરહદી તપાસનો ભાગ ગણાવી છે.
ગ્રીન કાર્ડધારકના કેસથી શરૂ થયો મામલો
આ મામલો ન્યૂયોર્કના JFK એરપોર્ટ પર એક ગ્રીન કાર્ડધારકના મોબાઇલ ફોનની તપાસ બાદ સામે આવ્યો હતો. સરહદ અધિકારીઓને ફોનમાંથી મળેલી માહિતીના આધારે આ વ્યક્તિને બેંક ફ્રોડ અને મની લોન્ડરિંગના કેસમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો હતો.
પ્રવાસીએ કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે વોરંટ અથવા ગુનાની યોગ્ય શંકા વિના ફોનની તપાસ કરવી તેના બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે. જોકે, અપીલ કોર્ટે આ દલીલ સ્વીકારી નહોતી.
ફોનની મેન્યુઅલ તપાસને સામાન્ય સરહદી તપાસ ગણાવી
કોર્ટે જણાવ્યું કે અમેરિકાની સરહદ પર સરકારને દેશમાં કોણ અને શું પ્રવેશી રહ્યું છે તેની તપાસ કરવાની વ્યાપક સત્તા છે. મોબાઇલ ફોનમાં સંદેશા, ફોટા, દસ્તાવેજો અને અન્ય ખાનગી માહિતી હોવા છતાં તેની સામાન્ય મેન્યુઅલ તપાસ માટે અલગથી વોરંટ જરૂરી નથી.
જોકે, ફોનમાંથી વિશેષ સાધનોની મદદથી મોટા પ્રમાણમાં ડેટા કોપી કરવા અથવા બહાર કાઢવા જેવી ફોરેન્સિક તપાસ અલગ ગણાઈ શકે છે. આવી તપાસમાં અલગ કાનૂની મર્યાદાઓ અને જરૂરીયાતો લાગુ પડી શકે છે.
