મુરાદાબાદ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજીના શિક્ષકોની સિદ્ધિ, ભારત સરકારના પેટન્ટ કાર્યાલય તરફથી પેટન્ટ મળ્યાનો દાવો; ખામી જણાતાં ચાલકને એલર્ટ અને ગંભીર સ્થિતિમાં વીજ પુરવઠો બંધ કરવાની સુવિધા
ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં આગ લાગવા અને ટેકનિકલ ખામીને કારણે સર્જાતા અકસ્માતોના જોખમને ઘટાડવા માટે સ્વદેશી ટેક્નોલોજી વિકસાવવામાં આવી છે. મુરાદાબાદ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી (MIT)ના શિક્ષકોએ સેન્સર આધારિત સ્માર્ટ સેફ્ટી સિસ્ટમ તૈયાર કરી છે. આ સિસ્ટમને ભારત સરકારના પેટન્ટ કાર્યાલય તરફથી પેટન્ટ મળ્યું હોવાની માહિતી સામે આવી છે.
આ સિસ્ટમનું મુખ્ય કાર્ય વાહનમાં સર્જાતી સંભવિત ટેકનિકલ ખામીઓને ઝડપથી ઓળખવાનું અને ચાલકને સમયસર ચેતવણી આપવાનું છે. ગંભીર ઇલેક્ટ્રિકલ ખામી જણાય તો વીજ પુરવઠો બંધ કરવાની વ્યવસ્થા પણ તેમાં સામેલ છે. જોકે, આ ટેક્નોલોજીથી તમામ પ્રકારની આગ અને અકસ્માતો સંપૂર્ણપણે અટકી જશે એવું માનવાને બદલે તેને જોખમ ઘટાડવાના એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ તરીકે જોવું યોગ્ય છે.
ટુ-વ્હીલરથી લઈને ફોર-વ્હીલરમાં ઉપયોગી બનશે
MITના પ્રોફેસર ડૉ. ક્ષિતિજ સિંઘલના જણાવ્યા અનુસાર, આ સિસ્ટમ ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર, થ્રી-વ્હીલર અને ફોર-વ્હીલરમાં ઉપયોગ કરી શકાય તે રીતે વિકસાવવામાં આવી છે. વાહનના વિવિધ ઇલેક્ટ્રિકલ અને ઓપરેટિંગ પેરામીટર્સ પર સતત નજર રાખીને ખામીની વહેલી ઓળખ કરવાનો તેનો હેતુ છે.
અનેક સેન્સરથી મળશે ટેકનિકલ ખામીની જાણકારી
સિસ્ટમમાં વોલ્ટેજ, કરંટ, તાપમાન, કંપન અને ભેજ જેવા પરિબળો પર નજર રાખવા માટે સેન્સરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, આલ્કોહોલની ઓળખ અને ઇલેક્ટ્રિકલ ફોલ્ટ શોધવાની સુવિધાઓ પણ સામેલ કરવામાં આવી છે.
વાહનમાં ઓવરહીટિંગ, વધુ કરંટ અથવા શોર્ટ સર્કિટ જેવી સ્થિતિ સર્જાય ત્યારે સિસ્ટમ તેની નોંધ લઈને ચાલકને ચેતવણી આપી શકે છે. આથી સંભવિત જોખમ અંગે સમયસર જાણકારી મળી શકે છે અને જરૂરી પગલાં લેવાની તક ઊભી થાય છે.
ગંભીર ખામી સર્જાય તો વીજ પુરવઠો બંધ થશે
આ સ્માર્ટ સેફ્ટી સિસ્ટમમાં ઇમરજન્સી શટડાઉન અને મેન્યુઅલ ઓવરરાઇડની સુવિધા આપવામાં આવી છે. સિસ્ટમ ગંભીર ઇલેક્ટ્રિકલ ખામી ઓળખે ત્યારે વીજ પુરવઠો બંધ કરવાની વ્યવસ્થા સક્રિય થઈ શકે છે. તેનો હેતુ ખામી વધુ ગંભીર બને તે પહેલાં જોખમ ઘટાડવાનો છે.
સ્માર્ટફોન પર મળશે એલર્ટ
સિસ્ટમના પ્રોટોટાઇપમાં ESP32 આધારિત ઇલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ અને કનેક્ટિવિટીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં Wi-Fi અને Bluetooth જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે, જેના માધ્યમથી વાહનમાં સર્જાયેલી ખામી અંગેની સૂચના સ્માર્ટફોન સુધી પહોંચાડી શકાય છે.
મિરાકી મોબિલિટી સાથે પરીક્ષણની તૈયારી
આ ટેક્નોલોજીને પ્રયોગશાળાની બહાર વાસ્તવિક વાહનોમાં ચકાસવા માટે મિરાકી મોબિલિટી સાથે સહયોગની દિશામાં પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. વાસ્તવિક વાહનોમાં પરીક્ષણ બાદ સિસ્ટમની કાર્યક્ષમતા, વિશ્વસનીયતા અને રોજિંદા ઉપયોગમાં તેની ઉપયોગિતા અંગે વધુ સ્પષ્ટતા મળી શકશે.
સ્વદેશી સ્માર્ટ સેફ્ટી સિસ્ટમ ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની સુરક્ષા વધારવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે. જોકે, તેની વાસ્તવિક અસર જાણવા માટે વાહનોમાં પરીક્ષણ અને સલામતીનાં ધોરણો અનુસાર મૂલ્યાંકન જરૂરી રહેશે.
