ગુજરાતમાં ઉનાળા જેવી ગરમી અને વીજળીના રેકોર્ડબ્રેક વપરાશ વચ્ચે વીજસંકટની સ્થિતિ ઊભી થઈ છે. વીજળીની વધતી માગ અને ઉત્પાદન પર પડેલા દબાણને કારણે રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં વીજકાપનો આશરો લેવાઈ રહ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, ગુજરાત સહિત દેશનાં આશરે 12 રાજ્યોમાં વીજળીની વધારાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે. ગુજરાતે સેન્ટ્રલ ગ્રીડમાંથી વધારાની 1,020 મેગાવોટ વીજળીની માગ કરી છે. બીજી તરફ, તહેવારોની સિઝન અને ગરમીને કારણે વીજ વપરાશમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા હોવાથી આગામી દિવસોમાં પુરવઠો જાળવી રાખવો પડકારરૂપ બની શકે છે.
જળવિદ્યુત ઉત્પાદનમાં ઘટાડો, કોલસાની અછતથી મુશ્કેલી
દેશમાં વીજસંકટ પાછળ જળવિદ્યુત ઉત્પાદનમાં ઘટાડો, કેટલાક વીજમથકોમાં જાળવણીની કામગીરી અને કોલસાની ઉપલબ્ધતા જેવા પરિબળો જવાબદાર હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. વરસાદની અછતને કારણે જળાશયોમાં પાણીની સ્થિતિ પર અસર પડતાં હાઇડ્રોપાવર ઉત્પાદન ઘટવાની ચિંતા છે. સાથે જ કોલસાના પુરવઠામાં વિક્ષેપ અને વિદેશી કોલસાના ઊંચા ભાવને કારણે વીજ ઉત્પાદન પર દબાણ વધી રહ્યું છે. ઓડિશાની કેટલીક કોલસાની ખાણોમાં પાણી ભરાવાને કારણે ઉત્પાદન પ્રભાવિત થયાનો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
ગુજરાતમાં જ્યોતિગ્રામ અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો પર અસર
રાજ્યમાં વીજળીની માગને પહોંચી વળવા કેટલાક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠા પર નિયંત્રણો લાગુ કરવામાં આવ્યા હોવાનો અહેવાલ છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં જ્યોતિગ્રામ યોજના હેઠળ 15 મિનિટથી એક કલાક સુધીના વીજકાપનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં અઠવાડિયામાં એક વખત આઠ કલાકનો વીજકાપ લાગુ કરાયો હોવાનો દાવો છે. વીજળીની માગ 29,000 મેગાવોટને વટાવી ગઈ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. રાજ્યના કુલ વીજ વપરાશમાં ઔદ્યોગિક અને વાણિજ્યિક ક્ષેત્રોનો હિસ્સો આશરે 54 ટકા હોવાથી આ ક્ષેત્રોમાં વીજ વપરાશનું સંચાલન મહત્ત્વનું બની શકે છે.
તહેવારો પહેલાં વીજ પુરવઠો જાળવવાનો પડકાર
મહારાષ્ટ્ર, તમિલનાડુ, આંધ્રપ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તર પ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને દિલ્હી સહિતનાં રાજ્યોમાં પણ વધારાની વીજળીની જરૂરિયાત અંગે અહેવાલો સામે આવ્યા છે. પંજાબમાં સપ્ટેમ્બરથી વીજળીની સમસ્યા હોવાનો પણ ઉલ્લેખ છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં લગભગ 18 વર્ષ બાદ ફરી વીજકાપ જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ છે. જોકે, આ સમયગાળા અને વિવિધ રાજ્યોમાં વીજકાપના વ્યાપ અંગે સત્તાવાર આંકડાઓથી પુષ્ટિ થવી જરૂરી છે.
હાલ તહેવારોની સિઝન વચ્ચે ગરમીને કારણે ઘરવપરાશ અને ઉદ્યોગોમાં વીજળીની માગ વધી શકે છે. ગુજરાતે કેન્દ્ર પાસે વધારાની વીજળી માગી છે ત્યારે હવે પૂરતો પુરવઠો ક્યારે ઉપલબ્ધ થાય છે અને વીજકાપની સ્થિતિ કેટલી હદે નિયંત્રિત થાય છે તેના પર સૌની નજર રહેશે. કોલસાનો પુરવઠો સુધારવો, વીજ ઉત્પાદન વધારવું અને વીજ વિતરણનું યોગ્ય આયોજન કરવું આગામી દિવસોમાં મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
