2026 બાદ 2027માં પણ તાપમાનના રેકોર્ડ તૂટવાની શક્યતા, ખેતીથી અર્થતંત્ર સુધી અસર
ગુજરાત સહિત દેશના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની અનિયમિતતા વચ્ચે હવે અલ-નીનોને લઈને ચિંતા વધી છે. પ્રશાંત મહાસાગરમાં ઝડપથી વધી રહેલા તાપમાનને કારણે 2026-27નું અલ-નીનો અસાધારણ રીતે શક્તિશાળી બની શકે તેવી આગાહી સામે આવી છે. બ્રિટનના મેટ ઓફિસ મુજબ આ અલ-નીનો જીવંત સ્મૃતિમાં સૌથી શક્તિશાળી અને 19મી સદી પછીના સૌથી મોટા અલ-નીનોમાંનો એક બની શકે છે.
= 2027માં ગરમીનો નવો રેકોર્ડ?
અલ-નીનોની સૌથી મોટી અસર તેના પછીના વર્ષમાં વૈશ્વિક તાપમાન પર જોવા મળતી હોય છે. મેટ ઓફિસના અનુમાન મુજબ 2027 ફરી એક વખત સૌથી ગરમ વર્ષનો નવો રેકોર્ડ બનાવી શકે છે અને 2024ના અગાઉના રેકોર્ડને પણ પાછળ છોડી શકે છે.
વૈજ્ઞાનિકોના મતે અલ-નીનોના કારણે વધતું તાપમાન પહેલેથી ચાલી રહેલા માનવસર્જિત ગ્લોબલ વોર્મિંગની ઉપર ઉમેરાશે. એટલે આગામી ગરમીની અસર અગાઉના અલ-નીનો કરતાં વધુ ગંભીર બની શકે છે.
= પ્રશાંત મહાસાગરનું તાપમાન ચિંતાજનક
2026 દરમિયાન પ્રશાંત મહાસાગરના પાણીનું તાપમાન સતત વધી રહ્યું છે. મેટ ઓફિસના કેટલાક અનુમાનોમાં ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રશાંત વિસ્તારમાં સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં 3 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી પણ વધુ વધી શકે છે, જે અત્યંત અસામાન્ય સ્થિતિ ગણાશે.
અલ-નીનો સામાન્ય રીતે 9થી 12 મહિના સુધી રહે છે અને તેની અસર વરસાદ, તાપમાન, વાવાઝોડાં અને ખેતી સહિત વિશ્વના અનેક વિસ્તારોમાં જોવા મળી શકે છે.
= ભારતના ચોમાસા પર પણ ખતરો
ભારત માટે સૌથી મોટી ચિંતા વરસાદને લઈને છે. મજબૂત અલ-નીનો ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદની અછત અને દુષ્કાળનું જોખમ વધારી શકે છે. મેટ ઓફિસ પણ ભારત સહિતના કેટલાક વિસ્તારોમાં વધુ સૂકી સ્થિતિનું જોખમ દર્શાવે છે.
જો ચોમાસું નબળું પડે તો પાણીની ઉપલબ્ધતા, ખેતી અને રવિ પાક પર તેની સીધી અસર થઈ શકે છે. ગુજરાત સહિત કૃષિ આધારિત વિસ્તારો માટે આ સ્થિતિ ખાસ ચિંતાજનક બની શકે છે.
= ખેતી પર પડશે મોટો માર
અલ-નીનોની અસરથી વરસાદની પેટર્ન બદલાય તો પાકનું ઉત્પાદન ઘટી શકે છે. ભારત સહિત દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં દુષ્કાળનું જોખમ વધવાથી ચોખા, ખાંડ, કોફી અને અન્ય કૃષિ કોમોડિટીના ઉત્પાદન અને ભાવ પર અસર થઈ શકે છે.
ખેતીનું ઉત્પાદન ઘટશે તો ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે અને તેનો સીધો બોજ સામાન્ય ગ્રાહકો પર પડશે.
= મોંઘવારીથી અર્થતંત્ર સુધી અસર
અલ-નીનો માત્ર હવામાનની ઘટના નથી. તેના કારણે કૃષિ ઉત્પાદન, ખાદ્ય પુરવઠો, ઊર્જા, વેપાર અને સપ્લાય ચેઇન પર પણ અસર પડી શકે છે. યુરોપિયન યુનિયનના વિશ્લેષણ મુજબ 2026-27નું અલ-નીનો ખૂબ જ તીવ્ર બનવાની શક્યતા છે અને તેની અસર એશિયા, અમેરિકા, આફ્રિકા તથા ઓશનિયા જેવા વિસ્તારોમાં તાપમાન અને પાણી સંબંધિત અતિશય પરિસ્થિતિઓના રૂપમાં જોવા મળી શકે છે.
= ‘સદીનો સૌથી મોટો’ અલ-નીનો કેટલો ખતરનાક?
જો વર્તમાન આગાહીઓ સાચી સાબિત થશે તો 2026-27નો અલ-નીનો તાજેતરના દાયકાઓના સૌથી અસાધારણ હવામાન પ્રસંગોમાંનો એક બની શકે છે. જોકે તેની ચોક્કસ તીવ્રતા અને પ્રાદેશિક અસર અંગે હજુ અનિશ્ચિતતા છે અને આગામી મહિનાઓમાં આગાહીઓ વધુ સ્પષ્ટ થશે.
2026માં અલ-નીનોની શરૂઆત અને 2027માં તેની સંભવિત મહત્તમ ગરમી—આ બે વર્ષ હવામાન, ખેતી, પાણી અને મોંઘવારી માટે મોટી કસોટી બની શકે છે.
