સ્ટુડન્ટ વિઝા હોય કે વર્ક પરમિટ, વિઝિટર વિઝા હોય કે બ્રિટિશ સિટીઝનશિપ—ચારેય ક્ષેત્રમાં ભારતીયો નંબર વન
નવી દિલ્હી, 28: અમેરિકા અને બ્રિટનમાં વસવાટ કરવો ભારતીયો માટે વર્ષોથી એક મોટું સપનું રહ્યું છે. ખાસ કરીને શિક્ષણ, નોકરી અને સારા ભવિષ્ય માટે મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો બ્રિટન તરફ વળે છે. જોકે હવે બ્રિટનની બદલાતી ઈમિગ્રેશન નીતિ વચ્ચે એક રસપ્રદ ચિત્ર સામે આવ્યું છે. બ્રિટનમાં આવનારા લોકોમાં ભારતીયો સૌથી આગળ છે, પરંતુ બ્રિટનને સ્વૈચ્છિક રીતે છોડનારા લોકોમાં પણ ભારતીયોની સંખ્યા હજારોમાં છે.
બ્રિટનના ગૃહ મંત્રાલયના આંકડા મુજબ જૂનના અંત સુધીમાં બ્રિટને કુલ 2,34,841 વિઝા મંજૂર કર્યા હતા. અગાઉના વર્ષની સરખામણીમાં આ સંખ્યામાં 18 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. તેમ છતાં આ તમામ વિઝામાં ભારતીયોનો હિસ્સો સૌથી મોટો રહ્યો છે. કુલ 47,009 વિઝા ભારતીયોને મળ્યા છે, જે કુલ વિઝાના આશરે 20 ટકા છે. તેમાં 37,402 વર્ક વિઝાનો સમાવેશ થાય છે.
નોકરી માટે બ્રિટન જવામાં ભારતીયો સૌથી આગળ
બ્રિટન હવે ઈમિગ્રેશનને લઈને પહેલાં કરતાં વધુ કડક અને સાવચેત બની રહ્યું છે. ખાસ કરીને વિદેશી કામદારોને આપવામાં આવતા વિઝાની સંખ્યામાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. કેર વર્કર એટલે કે હોસ્પિટલ, નર્સિંગ અને અન્ય વ્યક્તિગત સંભાળની સેવાઓ સાથે જોડાયેલા કામદારો માટેના વિઝામાં પણ મોટો ઘટાડો થયો છે.
આ સમયગાળામાં કેર વર્કર વિઝામાં આશરે 62 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. આમ છતાં બ્રિટન દ્વારા મંજૂર કરાયેલા વર્ક વિઝામાં ભારતીયો સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવે છે.
સ્ટુડન્ટ વિઝામાં ભારતનો દબદબો
બ્રિટનમાં અભ્યાસ કરવા જતાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા પણ સતત મોટી છે. ભારતમાંથી કુલ 89,763 સ્ટડી વિઝા માટે અરજીઓ કરવામાં આવી હતી. તેમાંથી 83,958 અરજીઓ મંજૂર કરવામાં આવી હતી.
ચીનના વિદ્યાર્થીઓ આ મામલે બીજા ક્રમે છે. બ્રિટને કુલ 3,83,455 સ્ટુડન્ટ વિઝા આપ્યા હતા. આ સંખ્યા વર્ષ 2023ની સરખામણીમાં 41 ટકા ઓછી છે અને ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 11 ટકા ઘટાડો દર્શાવે છે.
તેમ છતાં ભારત અને ચીનના વિદ્યાર્થીઓને મળીને કુલ સ્ટુડન્ટ વિઝાના આશરે 46 ટકા વિઝા મળ્યા છે. એટલે બ્રિટનની વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ અંગેની નીતિમાં આ બંને દેશનું મહત્વ સ્પષ્ટ થાય છે.
બ્રિટન ફરવા જવામાં પણ ભારતીયો પ્રથમ
ભારતીયો માટે બ્રિટન માત્ર અભ્યાસ અને નોકરીનું સ્થળ નથી. બ્રિટનની મુલાકાત લેનારા વિદેશી નાગરિકોમાં પણ ભારતીયો સૌથી આગળ છે.
જૂન સુધીમાં બ્રિટને કુલ 5,14,398 વિઝિટર વિઝા મંજૂર કર્યા હતા. તેમાં ભારતીય નાગરિકોનો હિસ્સો આશરે 24 ટકા રહ્યો છે. એટલે બ્રિટનમાં પરિવારને મળવા, પ્રવાસ કરવા અથવા અન્ય ટૂંકા ગાળાના હેતુથી જનારાઓમાં પણ ભારતીયોનો મોટો હિસ્સો છે.
બ્રિટિશ નાગરિકત્વમાં પણ ભારતીયો નંબર વન
બ્રિટનમાં લાંબા સમય સુધી રહેવા અને આખરે નાગરિકત્વ મેળવવાની બાબતમાં પણ ભારતીયો સૌથી આગળ છે. જૂન સુધીમાં કુલ 24,851 ભારતીયોને બ્રિટિશ નાગરિકત્વ મળ્યું હતું.
આ રીતે જોવામાં આવે તો બ્રિટનમાં પ્રવેશ મેળવવાના મુખ્ય ચાર રસ્તા—સ્ટુડન્ટ વિઝા, વર્ક વિઝા, વિઝિટર વિઝા અને સિટીઝનશિપ—તમામમાં ભારતીયો ટોચના સ્થાને જોવા મળે છે.
ગેરકાયદેસર રીતે બ્રિટનમાં પહોંચવામાં ભારતીયો 12મા ક્રમે
કાયદેસર ઈમિગ્રેશનની સાથે ગેરકાયદેસર રીતે બ્રિટનમાં પ્રવેશ કરનારા લોકોમાં પણ ભારતીયોનો સમાવેશ થાય છે. જોકે આ મામલે ભારત પ્રથમ ક્રમે નથી.
ફ્રાન્સ અને અન્ય આસપાસના યુરોપિયન દેશોમાંથી નાની રબરની હોડીઓમાં જોખમી દરિયાઈ માર્ગે બ્રિટન પહોંચેલા લોકોમાં 471 ભારતીયો હોવાનું જણાવાયું છે. આ આંકડા સાથે ભારત ગેરકાયદેસર પ્રવેશના મામલે 12મા ક્રમે છે.
આફ્રિકાના વિવિધ દેશો અને અફઘાનિસ્તાનમાંથી જોખમી માર્ગે બ્રિટનમાં પ્રવેશ કરનારા લોકોની સંખ્યા વધુ હોવાનું જણાવાયું છે.
શરણ માંગવામાં પાકિસ્તાન આગળ, ભારત આઠમા ક્રમે
બ્રિટનમાં આશ્રય એટલે કે શરણ માંગનારા લોકોમાં પાકિસ્તાનના નાગરિકો પ્રથમ ક્રમે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન 8,395 પાકિસ્તાની નાગરિકોએ અત્યાચાર, અમાનવીય વ્યવહાર અથવા અન્ય કારણો દર્શાવીને બ્રિટનમાં આશ્રય માંગ્યો હતો.
આમાંથી આશરે 25 ટકા અરજીઓને મંજૂરી મળી છે, જ્યારે અન્ય અરજીઓ પર નિર્ણયની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.
આ યાદીમાં ભારત આઠમા ક્રમે છે. કુલ 4,964 ભારતીયોએ આશ્રય માટે અરજી કરી હતી, પરંતુ તેમાંથી માત્ર 30 અરજીઓને મંજૂરી મળી હોવાનું આંકડાઓમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
બીજી તરફ અન્ય પ્રકારના વિઝા લઈને બ્રિટનમાં પહોંચ્યા બાદ આશ્રય માટે અરજી કરનારા ભારતીયોની સંખ્યા પણ નોંધપાત્ર છે. આવા 3,390 ભારતીયોએ બ્રિટનમાં રહીને આશ્રય માટે અરજી કરી હતી.
2,224 ભારતીયો સરકારી ખર્ચે હોટલમાં
આશ્રયની પ્રક્રિયા હેઠળ રહેલા લોકોને બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા રહેઠાણ સહિતની કેટલીક મૂળભૂત સુવિધાઓ આપવામાં આવે છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ 2,224 ભારતીયો ખાસ હોટલમાં બ્રિટિશ કરદાતાના નાણાંથી મળતી સુવિધાઓ મેળવી રહ્યા હોવાનું જણાવાયું છે.
જ્યારે બીજી તરફ 633 ભારતીયોને બ્રિટનમાંથી પરત મોકલવામાં આવ્યા હોવાનું પણ આંકડાઓમાં સામે આવ્યું છે.
બ્રિટન છોડવામાં પણ ભારતીયો આગળ!
સૌથી રસપ્રદ આંકડો બ્રિટન છોડનારા ભારતીયોનો છે. બ્રિટનમાં રહેતા એવા લોકો જેમને વિવિધ કારણોસર દેશ છોડવાનો હતો, તેમાંથી 10,226 ભારતીયોએ ફરજિયાત રીતે પરત મોકલવામાં આવે તે પહેલાં જ સ્વૈચ્છિક રીતે બ્રિટન છોડી દીધું.
સ્વૈચ્છિક રીતે બ્રિટન છોડનારા લોકોની સંખ્યામાં ભારતીયો ચોથા ક્રમે છે.
એટલે એક તરફ ભારતીયો બ્રિટનના સ્ટુડન્ટ વિઝા, વર્ક વિઝા, વિઝિટર વિઝા અને સિટીઝનશિપમાં નંબર વન છે, તો બીજી તરફ 10 હજારથી વધુ ભારતીયોએ બ્રિટનમાંથી સ્વૈચ્છિક વિદાય પણ લીધી છે.
આ આંકડા બ્રિટનની બદલાતી ઈમિગ્રેશન નીતિનું એક અલગ જ ચિત્ર રજૂ કરે છે. ભારતીયો માટે બ્રિટન હજુ પણ શિક્ષણ, રોજગાર અને સ્થાયી વસવાટ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે, પરંતુ ઈમિગ્રેશનના નિયમો કડક બનતા હવે બ્રિટનમાં પ્રવેશ જેટલો જ ચર્ચાનો વિષય ત્યાંથી પરત ફરવાનો પણ બની રહ્યો છે.
