યુરોપના અનેક દેશોમાં યુવાનોના આંદોલનોની લહેર જોવા મળી રહી છે. ફ્રાન્સ, બેલ્જિયમ, આયર્લેન્ડ અને સ્પેન સહિતના દેશોમાં શિક્ષણની સમસ્યાઓ, મોંઘવારી, રહેઠાણના વધતા ખર્ચ અને સરકારી નીતિઓ સામે યુવાનો વિરોધ નોંધાવી રહ્યા છે. અલગ-અલગ મુદ્દાઓથી શરૂ થયેલાં આ આંદોલનો હવે સરકારો સામે વધતા જનઅસંતોષનું ચિત્ર રજૂ કરી રહ્યાં છે. કેટલાક દેશોમાં રાજકીય અસ્થિરતા વધવાની આશંકા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
ફ્રાન્સમાં શિક્ષણ વ્યવસ્થાની સ્થિતિને લઈને વિદ્યાર્થીઓમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને વંચિત વિસ્તારોમાં શિક્ષકોની અછત, વર્ગખંડોમાં વિદ્યાર્થીઓની વધુ સંખ્યા, શાળાઓની જર્જરિત ઇમારતો અને શિક્ષણની નબળી સુવિધાઓ સામે વિરોધ પ્રદર્શનો થયાં છે. અહેવાલ મુજબ, આ વિરોધને કારણે આશરે 590 હાઈસ્કૂલો પ્રભાવિત થઈ હતી. વિદ્યાર્થીઓ શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારા અને પૂરતી સુવિધાઓ પૂરી પાડવાની માગ કરી રહ્યા છે.
બેલ્જિયમમાં પણ વિદ્યાર્થીઓ શિક્ષણ ક્ષેત્રે કરવામાં આવેલા સુધારા અને બજેટમાં કાપ સામે વિરોધ કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ફ્રેન્ચ ભાષી વિસ્તારોમાં પ્રાદેશિક સરકારની નાણાકીય નીતિઓને લઈને અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. વિદ્યાર્થીઓને આશંકા છે કે ખર્ચમાં કાપ અને નીતિગત ફેરફારોની અસર શિક્ષણની ગુણવત્તા તથા તેમની ભવિષ્યની તકો પર પડી શકે છે.
આયર્લેન્ડમાં યુવાનો માટે શિક્ષણ અને જીવનનિર્વાહનો વધતો ખર્ચ મોટો પડકાર બન્યો છે. 1 ઓક્ટોબરે ડબલિનમાં હજારો કોલેજ વિદ્યાર્થીઓએ રેલી કાઢીને ઉચ્ચ શિક્ષણ, રહેઠાણ અને પરિવહન ખર્ચ અંગે સરકારનું ધ્યાન દોર્યું હતું. વિદ્યાર્થીઓના જણાવ્યા અનુસાર, રહેઠાણ પાછળનો વાર્ષિક ખર્ચ જ આશરે 10,000 યુરો સુધી પહોંચી શકે છે. વધતા ખર્ચને કારણે ઘણા વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવું અને સ્વતંત્ર જીવન જીવવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
સ્પેનમાં રહેઠાણની કટોકટી સામે લોકોનો ગુસ્સો સામે આવ્યો છે. ઘરોના વધતા ભાડા અને પોસાય તેવા મકાનોની અછતને કારણે યુવાનોને સ્વતંત્ર રીતે રહેવામાં મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે. સંસદમાં આવાસ સંબંધિત પગલાં ફગાવી દેવાયા બાદ 3 ઓક્ટોબરે આશરે 50 શહેરોમાં વિરોધ પ્રદર્શનો થયાં હતાં. આ આંદોલનોમાં યુવાનો સહિત અનેક નાગરિકોએ પોસાય તેવા આવાસ અને અસરકારક સરકારી પગલાંની માગ કરી હતી.
આ તમામ દેશોમાં આંદોલનોનાં કારણો અલગ-અલગ છે, પરંતુ તેની પાછળ યુવાનોની કેટલીક સમાન ચિંતાઓ જોવા મળે છે. શિક્ષણની ગુણવત્તા, વધતો જીવનખર્ચ, રહેઠાણની સમસ્યા અને ભવિષ્ય અંગેની અનિશ્ચિતતા યુવાનોમાં અસંતોષ વધારી રહ્યાં છે. યુવાનો માને છે કે લાંબા સમયથી ચાલી આવતી સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે સરકારો દ્વારા પૂરતાં પગલાં લેવામાં આવ્યાં નથી.
જોકે, દરેક દેશની આર્થિક અને રાજકીય પરિસ્થિતિ અલગ છે. ફ્રાન્સ સરકારી ખાધ અને દેવાના દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે, જ્યારે બેલ્જિયમ નાણાકીય સ્થિતિ સુધારવા માટે ખર્ચમાં કાપ મૂકી રહ્યું છે. બીજી તરફ, આયર્લેન્ડની સરકારી નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત હોવા છતાં રહેઠાણ અને મોંઘવારીની સમસ્યાઓ યથાવત્ છે. સ્પેનમાં પણ મકાનોની પૂરતી ઉપલબ્ધતા અને રાજકીય સમર્થનના અભાવને કારણે પડકારો ઊભા થયા છે.
યુરોપમાં ચાલી રહેલાં આ આંદોલનોને માત્ર એક સંગઠિત રાજકીય ચળવળ તરીકે જોવું યોગ્ય નથી. તેમ છતાં, યુવાનોનો વધતો અસંતોષ સરકારો માટે પડકાર બની રહ્યો છે. હવે સરકારો શિક્ષણ, રહેઠાણ અને જીવનનિર્વાહના ખર્ચ જેવા મુદ્દાઓ પર કેવા નિર્ણયો લે છે તેના પર આ આંદોલનોની આગામી દિશા નિર્ભર રહેશે.
