દેશમાં અલનીનોની અસરને કારણે શાકભાજીના પાક પર દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે અને ડુંગળી સહિત અનેક શાકભાજીના ભાવમાં વધારો થયો છે. જોકે, આગામી સમયમાં ખાદ્ય મોંઘવારીમાં રાહત મળવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ડુંગળીનો નવો પાક બજારમાં આવતાં ભાવમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે, જ્યારે દાળના ઉત્પાદનમાં વધારો થવાથી તેની ઉપલબ્ધતા સુધરવાની આશા છે.
નવો પાક આવતાં ડુંગળી સસ્તી થવાની શક્યતા
હાલમાં ડુંગળીના ભાવ પ્રતિ કિલો ₹60થી ₹80 સુધી પહોંચી ગયા છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ લગભગ બમણા હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. જોકે, વેપારી વર્તુળોના જણાવ્યા અનુસાર મહારાષ્ટ્ર સહિતનાં મુખ્ય ડુંગળી ઉત્પાદક વિસ્તારોમાં નવેમ્બર મહિનાથી નવો પાક બજારમાં આવવાની શક્યતા છે. નવી આવક વધતાં પુરવઠામાં સુધારો થઈ શકે છે અને તેના પરિણામે ડુંગળીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.
દાળના ઉત્પાદનમાં વધારો, આયાત પર નિર્ભરતા ઘટવાની આશા
બીજી તરફ દેશમાં દાળનું ઉત્પાદન વધારવા માટે સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા પ્રયાસોની અસર જોવા મળી રહી છે. ચાલુ વર્ષે દાળના ઉત્પાદનમાં 17 લાખ ટનથી વધુનો વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ઉત્પાદન વધવાથી સ્થાનિક બજારમાં દાળની ઉપલબ્ધતા સુધરવાની સાથે આયાત પરની નિર્ભરતા પણ ઘટી શકે છે.
આંકડા મુજબ, વર્ષ 2024-25 દરમિયાન ભારતે ₹46,427.59 કરોડની દાળની આયાત કરી હતી. જ્યારે ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર આ વર્ષે 10.01 લાખ ટન દાળની નિકાસ પણ નોંધાઈ છે. દાળના ઉત્પાદનમાં વધારો થવો આ બદલાવ પાછળનું એક મહત્ત્વપૂર્ણ કારણ માનવામાં આવે છે.
2030-31 સુધીમાં 350 લાખ ટન ઉત્પાદનનું લક્ષ્ય
સરકારે વર્ષ 2030-31 સુધીમાં દેશમાં દાળનું ઉત્પાદન વધારીને 350 લાખ ટન સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ટેકાના ભાવ સહિતનાં પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે, જેથી દાળના વાવેતર અને ઉત્પાદનમાં વધારો થઈ શકે.
એક તરફ ડુંગળીના નવા પાકથી ભાવમાં રાહત મળવાની આશા છે, તો બીજી તરફ દાળના વધતા ઉત્પાદનથી પુરવઠાની સ્થિતિ સુધરી શકે છે. જોકે, ખાદ્ય મોંઘવારીમાં વાસ્તવિક રાહત કેટલી મળશે તે પાકની આવક, હવામાનની સ્થિતિ અને બજારમાં માંગ-પુરવઠા પર નિર્ભર રહેશે.
