માનવાધિકાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના ક્ષેત્રે યોગદાન બદલ સન્માન; ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને આ વર્ષે પણ પુરસ્કાર મળ્યો નહીં
નવી દિલ્હી: દક્ષિણ આફ્રિકામાં જન્મેલાં ભારતીય મૂળનાં જાણીતા માનવાધિકાર નિષ્ણાત અને કાયદાશાસ્ત્રી નવનેથમ ‘નાવી’ પિલ્લઈને વર્ષ 2026ના પ્રતિષ્ઠિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના શાસનને મજબૂત બનાવવા, માનવાધિકારોનું રક્ષણ કરવા અને યુદ્ધ અપરાધો સામે ન્યાયની પ્રક્રિયાને આગળ વધારવામાં આપેલા યોગદાન બદલ તેમની પસંદગી કરવામાં આવી છે. Cite refs={[“turn792477news24″,”turn792477news26”]}/>
રંગભેદ સામેની લડાઈથી આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય સુધીની સફર
નાવી પિલ્લઈનો જન્મ 23 સપ્ટેમ્બર, 1941ના રોજ દક્ષિણ આફ્રિકાના ડરબનમાં તમિલ ભારતીય પરિવારમાં થયો હતો. રંગભેદના સમયગાળામાં ઉછરેલાં પિલ્લઈએ કાયદાના ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવી અને ભેદભાવનો સામનો કરતા લોકોના અધિકારો માટે લડત આપી હતી. તેઓ નાતાલ પ્રાંતમાં વકીલાત શરૂ કરનાર પ્રથમ મહિલાઓમાંનાં એક બન્યાં હતાં.
તેમણે રંગભેદ વિરોધી કાર્યકરોના કેસ લડ્યા અને જેલોમાં થતા ભેદભાવ સામે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. ત્યારબાદ તેઓ રવાંડા માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી ટ્રિબ્યુનલમાં ન્યાયાધીશ બન્યાં હતાં. રવાંડાના નરસંહાર સંબંધિત કેસોમાં તેમની ન્યાયિક ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ રહી હતી. આ સમયગાળામાં યુદ્ધ દરમિયાન કરવામાં આવતા બળાત્કારને નરસંહારના ગુનાના પુરાવા તરીકે માન્યતા આપવાના ઐતિહાસિક કાનૂની અભિગમમાં પણ તેમનું યોગદાન નોંધપાત્ર રહ્યું હતું.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં માનવાધિકારો માટે મહત્વપૂર્ણ કામગીરી
વર્ષ 2008થી 2014 દરમિયાન નાવી પિલ્લઈએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માનવાધિકાર હાઈ કમિશનર તરીકે સેવા આપી હતી. આ દરમિયાન તેમણે વિશ્વભરમાં માનવાધિકારોના રક્ષણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના અમલ માટે કામગીરી કરી હતી. તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાયિક ક્ષેત્રે પણ સક્રિય રહ્યાં છે અને તાજેતરના વર્ષોમાં ઇઝરાયેલ તથા પેલેસ્ટાઇનના પ્રદેશોમાં માનવાધિકારોના ઉલ્લંઘન અંગે તપાસ કરતી સંયુક્ત રાષ્ટ્રની તપાસ સમિતિનું નેતૃત્વ પણ કર્યું હતું.
નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર સાથે તેમને 1.2 કરોડ સ્વીડિશ ક્રોનર એટલે કે આશરે 12 લાખ અમેરિકી ડોલરની પુરસ્કાર રકમ મળશે. આ સન્માન દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા, ન્યાય અને માનવાધિકારોના રક્ષણના મહત્વને ફરી વૈશ્વિક સ્તરે ઉજાગર કરવામાં આવ્યું છે.
ટ્રમ્પને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મળ્યો નહીં
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર મેળવવાની ઇચ્છા અનેક વખત જાહેર કરી હતી. તેમણે વિવિધ પ્રસંગોએ પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન અનેક સંઘર્ષો અટકાવ્યાનો દાવો કર્યો હતો અને અગાઉના રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાને મળેલા પુરસ્કાર અંગે પણ ટીકા કરી હતી.
ટ્રમ્પને પુરસ્કાર માટે સમર્થન અને નોમિનેશન મળ્યાં હોવાના અહેવાલો વચ્ચે, 2026ના નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે નાવી પિલ્લઈની પસંદગી કરવામાં આવી છે. આ વર્ષની પસંદગીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના શાસન, માનવાધિકારોના રક્ષણ અને યુદ્ધ અપરાધો સામે જવાબદારી નક્કી કરવાના પ્રયાસોને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે.
