ભારતમાં સેવા શરૂ કરવામાં વિલંબ મુદ્દે મસ્કના સવાલો; રાહુલ ગાંધીએ આપ્યો જવાબ, કેન્દ્રે નિયમો અંગે સ્પષ્ટતા કરી
ભારતમાં સ્ટારલિંકની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા શરૂ કરવાની મંજૂરીમાં થઈ રહેલા વિલંબને લઈને ઉદ્યોગપતિ એલન મસ્ક અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી વચ્ચે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર સંવાદ થયો છે. આ સંવાદ બાદ કોંગ્રેસ તરફથી ‘બર્નોલ’ સાથેનો ફોટો પોસ્ટ કરવામાં આવતાં રાજકીય ચર્ચા તેજ બની છે.
મસ્કનો સવાલ : ભારતમાં મંજૂરી કેમ નથી મળતી?
એલન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંકને વ્યાવસાયિક સેવા શરૂ કરવાની અંતિમ મંજૂરી મળવામાં થઈ રહેલા વિલંબ અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું ભારતમાં અંબાણી જ અસલી બોસ છે? મસ્કના જણાવ્યા મુજબ, સ્ટારલિંકને વિશ્વના 165થી વધુ દેશોમાં લાઇસન્સ મળ્યાં છે અને કંપની છેલ્લા પાંચ વર્ષથી ભારતના કાયદા તથા નિયમોનું પાલન કરવા પ્રયાસ કરી રહી છે. તેમ છતાં ભારતમાં સેવા શરૂ કરવાની મંજૂરી કેમ મળી નથી, તે અંગે તેમણે સવાલ કર્યો હતો.
મસ્કના સંદેશના જવાબમાં રાહુલ ગાંધીએ લખ્યું હતું, “ભારતમાં સ્વાગત છે, એલન. જ્યાં સુધી તમે બીજા વ્યક્તિને શોધી ન લો ત્યાં સુધી રાહ જુઓ.” તેના જવાબમાં મસ્કે રાહુલ ગાંધીનો આભાર માન્યો અને સ્થિતિને ચિંતાજનક ગણાવી હતી.
અદાણી તરફ રાજકીય ઈશારો હોવાની ચર્ચા
આ પહેલાં મસ્કે આક્ષેપ કર્યો હતો કે કેટલાક મોટા ઉદ્યોગપતિઓ પોતાના વ્યાપારી હિતો જાળવવા માટે ભારતમાં સ્ટારલિંકની એન્ટ્રીમાં અવરોધ ઊભો કરી રહ્યા છે. જોકે, તેમણે કોઈ ચોક્કસ કંપની કે વ્યક્તિનું નામ લીધું નહોતું.
રાહુલ ગાંધીના સંદેશમાં કરવામાં આવેલા ‘બીજા વ્યક્તિ’ના ઉલ્લેખને કેટલાક અહેવાલોમાં ઉદ્યોગપતિ ગૌતમ અદાણી તરફના રાજકીય ઈશારા તરીકે જોવામાં આવ્યો છે. જોકે, રાહુલ ગાંધીએ પોતાના સંદેશમાં અદાણીનું નામ લીધું નહોતું.
કેન્દ્ર સરકારની સ્પષ્ટતા : નિયમો તમામ કંપનીઓ માટે સમાન
મસ્કના આક્ષેપો વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતમાં સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન સેવાઓ માટેનું નિયમનકારી માળખું તમામ કંપનીઓ માટે સમાન અને ભેદભાવમુક્ત છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ, સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ ક્ષેત્રે કાર્યરત કંપનીઓ માટે સુરક્ષા અને અન્ય નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓનું પાલન ફરજિયાત છે.
સ્ટારલિંક ઉપરાંત જિયો સેટેલાઇટ અને ભારતી સમર્થિત Eutelsat OneWeb પણ સંબંધિત મંજૂરીઓ અને પ્રક્રિયાઓ સાથે જોડાયેલી છે. સુરક્ષા મંજૂરી પૂર્ણ થયા બાદ જ કંપનીઓ સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીની પ્રક્રિયામાં આગળ વધી શકશે.
સ્ટારલિંકે ભારતમાં તૈયારીઓ તેજ કરી
ભારતમાં સેવા શરૂ કરવાની તૈયારીના ભાગરૂપે સ્ટારલિંકે 20 ગેટવે સાઇટ્સ અને સેંકડો એન્ટેના સ્થાપિત કર્યાં હોવાનો કંપનીના અધિકારીએ દાવો કર્યો છે. કંપનીએ ભારતીય સુરક્ષા અને નિયમનકારી જરૂરિયાતો અનુસાર પોતાની કામગીરીમાં ફેરફાર કર્યા હોવાનું પણ જણાવ્યું છે. ભારતીય ગ્રાહકોનો ડેટા દેશમાં જ રાખવા માટે જરૂરી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હોવાની માહિતી પણ આપવામાં આવી છે.
સ્ટારલિંકને સંબંધિત કેટલીક જરૂરી મંજૂરીઓ મળી હોવા છતાં સુરક્ષા મંજૂરી, સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી અને અન્ય પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ થયા બાદ જ ભારતમાં વ્યાવસાયિક સેવા શરૂ થઈ શકશે. મસ્ક અને રાહુલ ગાંધી વચ્ચેના સંવાદથી આ મુદ્દો ફરી રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.
