વોશિંગ્ટન: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ઝડપથી વધી રહેલા વિકાસ અને તેના સંભવિત જોખમોને લઈને વિશ્વભરમાં ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે. ટેક નિષ્ણાતો અને AI ક્ષેત્રના કેટલાક સંશોધકો દ્વારા અનિયંત્રિત વિકાસ સામે ગંભીર ચેતવણીઓ આપવામાં આવી રહી છે. જોકે, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આવી આશંકાઓને ફગાવી દેતાં AI ક્ષેત્રે અમેરિકાનું પ્રભુત્વ જાળવી રાખવાની આક્રમક નીતિ પર ભાર મૂક્યો છે.
આયર્લેન્ડની મુલાકાત દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું કે કેટલીક ‘નકારાત્મક શક્તિઓ’ એવા કાલ્પનિક ભય ઊભા કરી રહી છે જે વાસ્તવિકતા બનવાના નથી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે અમેરિકા AI ક્ષેત્રે ચીનથી આગળ છે અને આ લીડ જાળવી રાખવી જરૂરી છે.
‘AI જીતનાર દેશ વિશ્વ પર રાજ કરશે’
ટ્રમ્પે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેની AI સ્પર્ધાને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી. તેમના મતે જે દેશ AIની રેસમાં આગળ રહેશે, તે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ પ્રભાવ ધરાવશે.
આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે AIની ક્ષમતાઓમાં ઝડપી વધારો થઈ રહ્યો છે અને અમેરિકા તથા ચીન વચ્ચે અદ્યતન AI મોડલ, ચિપ્સ, ડેટા સેન્ટર અને ટેકનોલોજીકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અંગે સ્પર્ધા વધી રહી છે.
એન્થ્રોપિકના સંશોધકના રાજીનામાથી ચર્ચા તેજ
AIના જોખમો અંગેની ચર્ચા વચ્ચે અગ્રણી AI કંપની એન્થ્રોપિકના સંશોધક જેકબ કોક્સના રાજીનામાએ પણ ધ્યાન ખેંચ્યું છે. કોક્સ અગાઉ OpenAIમાં પણ કામ કરી ચૂક્યા હોવાનું જણાવાયું છે.
તેમણે AIના વિકાસની વર્તમાન ગતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હોવાનું સામે આવ્યું છે. તેમના મતે જો AI ટેક્નોલોજીના વિકાસને નિયંત્રિત કરવા અને તેની ગતિ અંગે વૈશ્વિક સ્તરે વિચાર કરવામાં નહીં આવે તો ભવિષ્યમાં ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.
તેમણે AI વિકાસની ગતિ અંગે ચીન સહિત અન્ય દેશો સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સંકલન કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હોવાનું કહેવાય છે.
મસ્ક-ઓલ્ટમેન સહિત ટેક જગતમાં જોખમ અંગે ચર્ચા
AIના સંભવિત જોખમો અંગે ટેક ઉદ્યોગમાં પણ લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. ઇલોન મસ્ક, સેમ ઓલ્ટમેન સહિત ટેક ક્ષેત્રના અનેક દિગ્ગજોએ AIની શક્તિ સાથે જોડાયેલા જોખમો, સુરક્ષા અને જવાબદાર વિકાસ અંગે અલગ-અલગ સમયે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
એક તરફ AIને આર્થિક અને વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ માટેની મોટી તક માનવામાં આવી રહી છે, તો બીજી તરફ તેની વધતી ક્ષમતાઓનું યોગ્ય નિયમન ન થાય તો તેના દુરુપયોગની શક્યતા અંગે પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.
અમેરિકામાં AIના નિયમનને લઈને રાજકીય ખેંચતાણ
AIને લઈને અમેરિકાની અંદર પણ રાજકીય ચર્ચા ઉગ્ર બની રહી છે. નવી ટેક્નોલોજીના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું કે કડક નિયમો લાદવા તે મુદ્દે નીતિ ઘડનારાઓ વચ્ચે મતભેદ જોવા મળી રહ્યા છે.
‘ફ્રન્ટિયર એક્ટ’ સહિત AI સંબંધિત નિયમનના પ્રયાસોને લઈને અમેરિકન સંસદમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, ટેક્નોલોજીકલ સ્પર્ધા અને AIના સંભવિત જોખમો વચ્ચે સંતુલન સાધવું અમેરિકી સરકાર સામે મોટો પડકાર બની રહ્યો છે.
AIની દોડ હવે વૈશ્વિક શક્તિની દોડ
AI હવે માત્ર ટેક્નોલોજી ક્ષેત્ર પૂરતું મર્યાદિત રહ્યું નથી. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, અર્થતંત્ર, સૈન્ય ક્ષમતા અને વૈશ્વિક પ્રભાવ સાથે તેનો સીધો સંબંધ જોડાઈ રહ્યો છે. અમેરિકાની આક્રમક AI નીતિ અને નિષ્ણાતોની જોખમ અંગેની ચેતવણી વચ્ચે આગામી સમયમાં AIના વિકાસ અને તેના નિયમન અંગેની વૈશ્વિક ચર્ચા વધુ ઉગ્ર બનવાની શક્યતા છે.
