એક વર્ષમાં 12-15%નો વધારો : તહેવારોની વધતી માંગ વચ્ચે આયાતમાં પણ મોટો ઉછાળો
દેશમાં ખાદ્ય તેલના વધતા ભાવ હવે ઘરગથ્થુ બજેટ માટે ચિંતાનો વિષય બની રહ્યા છે. આગામી તહેવારોની સિઝનમાં માંગ વધવાની હોવાથી નજીકના સમયમાં ભાવ પરનું દબાણ યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. જુલાઈમાં ભારતની ખાદ્ય તેલની આયાત 10 મહિનાની ટોચે પહોંચી હતી, કારણ કે રિફાઇનરીઓએ તહેવારો પહેલાં સ્ટોક વધારવાનું શરૂ કર્યું હતું.
જુલાઈમાં આયાતમાં 33%નો ઉછાળો
સોલ્વન્ટ એક્સ્ટ્રેક્ટર્સ એસોસિએશનના આંકડા મુજબ જુલાઈમાં ભારતે આશરે 14.81 લાખ ટન ખાદ્ય તેલની આયાત કરી હતી. જૂનની સરખામણીએ આયાતમાં 33.3%નો વધારો થયો હતો. પામ ઓઈલની આયાત લગભગ 50% અને સોયાબીન ઓઈલની આયાત 31% વધી હતી.
આ વધારો મુખ્યત્વે આગામી ઓગસ્ટથી નવેમ્બર સુધીની તહેવારોની સિઝન દરમિયાન વધનારી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવેલા સ્ટોક બિલ્ડિંગને કારણે થયો છે.
વૈશ્વિક બજારની પણ સીધી અસર
ભારત ખાદ્ય તેલનો મોટો જથ્થો આયાત કરે છે. પામ ઓઈલ મુખ્યત્વે ઇન્ડોનેશિયા અને મલેશિયાથી, જ્યારે સોયાબીન અને સનફ્લાવર ઓઈલ અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાંથી આવે છે. તેથી વૈશ્વિક ભાવ, પુરવઠો અને ચલણના ફેરફારોની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર પડે છે.
તાજેતરમાં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને કારણે સનફ્લાવર ઓઈલના પુરવઠામાં પણ વિક્ષેપ સર્જાયો છે. તેના કારણે ભારતીય ખરીદદારો સોયાબીન ઓઈલ તરફ વધુ વળી રહ્યા છે અને ઓગસ્ટમાં સોયાબીન ઓઈલની આયાત રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચવાની ધારણા છે.
ઘરગથ્થુ બજેટ પર વધશે દબાણ
તહેવારોમાં પકવાન અને મીઠાઈ સહિત ખાદ્ય ચીજોની માંગ વધતી હોવાથી ખાદ્ય તેલનો વપરાશ પણ વધે છે. બીજી તરફ સ્થાનિક તેલીબિયાંનું ઉત્પાદન અને ક્રશિંગ તાત્કાલિક વધારી શકાય તેમ ન હોવાથી આયાત પર નિર્ભરતા રહેવાની શક્યતા છે.
આથી નવા પાકની આવક અને વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ નરમ ન પડે ત્યાં સુધી ખાદ્ય તેલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી માનવામાં આવી રહી છે.
