ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા લાંબા સમયથી તણાવ વચ્ચે ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા મોજતબા ખામનેઈનો એક દુર્લભ વીડિયો સામે આવતા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી ફાર્સ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આ વીડિયોમાં મોજતબા ખામનેઈ પહેલીવાર પોતાના અવાજમાં વાત કરતા સાંભળવા મળ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે આ વીડિયો ક્યારે બનાવવામાં આવ્યો હતો તેની તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી અને તેની સ્વતંત્ર રીતે પ્રમાણિકતા પણ ચકાસવામાં આવી નથી.
ફાર્સ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા વીડિયોમાં 56 વર્ષીય મોજતબા ખામનેઈ ધાર્મિક અભ્યાસ સાથે જોડાયેલા એક શૈક્ષણિક સત્રની અધ્યક્ષતા કરતા જોવા મળે છે. તેઓ એક વિદ્યાર્થીના સંશોધનપત્રનું પ્રેઝન્ટેશન ધ્યાનપૂર્વક સાંભળે છે અને ત્યારબાદ તેના પર પોતાનો પ્રતિસાદ આપતા નજરે પડે છે. વીડિયો ટૂંકા સમયનો હોવા છતાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાની હાલની સ્થિતિ અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચાને કારણે તેને ખાસ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
મોજતબા ખામનેઈના જાહેરમાં ઓછા દેખાવાને કારણે છેલ્લા કેટલાક સમયથી તેમના સ્વાસ્થ્યને લઈને અનેક પ્રકારની અટકળો ચાલી રહી હતી. ખાસ કરીને 28 ફેબ્રુઆરીના હુમલા બાદ તેમની સ્થિતિ અંગે કોઈ સ્પષ્ટ માહિતી સામે આવી નહોતી. હવે આ વીડિયો જાહેર થતાં તેઓ જીવિત અને સક્રિય હોવાના સંકેત તરીકે તેને જોવામાં આવી રહ્યો છે, જોકે વીડિયો ક્યારે રેકોર્ડ થયો હતો તે સ્પષ્ટ ન હોવાથી તેની આધારે વર્તમાન સ્વાસ્થ્ય અંગે ચોક્કસ નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય તેમ નથી.
અહેવાલો અનુસાર 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલામાં મોજતબા ખામનેઈના પિતા અયાતુલ્લા અલી ખામનેઈનું મૃત્યુ થયું હતું. ત્યારબાદ મોજતબા ખામનેઈએ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકેની જવાબદારી સંભાળી હતી. જોકે નેતૃત્વની જવાબદારી સંભાળતા પહેલાં જ એવા અહેવાલો સામે આવ્યા હતા કે હુમલા દરમિયાન મોજતબા પણ ઘાયલ થયા હતા.
હુમલા દરમિયાન મોજતબાને ચહેરા પર ગંભીર ઈજા થઈ હોવાના અહેવાલો પણ સામે આવ્યા હતા. હુમલા બાદ તેમની સારવાર ચાલી રહી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું. ત્યારથી તેઓ જાહેર કાર્યક્રમોમાં જોવા મળ્યા ન હતા. આ કારણે તેમના સ્વાસ્થ્ય અંગે ઈરાનની બહાર પણ અનેક સવાલો ઊભા થયા હતા.
હવે ફાર્સ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા વીડિયોમાં તેઓ ધાર્મિક શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિમાં ભાગ લેતા જોવા મળે છે. તેઓ વિદ્યાર્થીની રજૂઆત સાંભળતા હોય છે અને ચર્ચામાં ભાગ લેતા નજરે પડે છે. ખાસ કરીને તેમનો અવાજ પહેલીવાર સાંભળવા મળ્યો હોવાના દાવાને કારણે વીડિયોએ વધુ ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
જોકે આ સમગ્ર મામલે એક મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે વીડિયો સાથે તેની રેકોર્ડિંગની ચોક્કસ તારીખ આપવામાં આવી નથી. એટલે તે તાજેતરનો વીડિયો છે કે અગાઉનો રેકોર્ડિંગ છે તે સ્પષ્ટ નથી. ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી દ્વારા વીડિયો જાહેર કરવામાં આવ્યો હોવા છતાં તેની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી. તેથી મોજતબા ખામનેઈની હાલની તબિયત અંગે કોઈ ચોક્કસ તારણ કાઢતા પહેલા વધુ વિશ્વસનીય માહિતીની રાહ જોવી પડશે.
પિતાના મૃત્યુ બાદ સંભાળ્યું સર્વોચ્ચ પદ
મોજતબા ખામનેઈએ તેમના પિતા અયાતુલ્લા અલી ખામનેઈના મૃત્યુ બાદ ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતાનું પદ સંભાળ્યું હતું. ઈરાનની રાજકીય વ્યવસ્થામાં સર્વોચ્ચ નેતાનું પદ અત્યંત શક્તિશાળી માનવામાં આવે છે. દેશની સુરક્ષા, વિદેશ નીતિ અને મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક નિર્ણયો પર સર્વોચ્ચ નેતાની મોટી ભૂમિકા હોય છે.
પિતાના મૃત્યુ બાદ મોજતબાની જવાબદારી વધી છે ત્યારે તેમનું જાહેર જીવન પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મહત્વનું બન્યું છે. ખાસ કરીને ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ, ઈઝરાયેલ સાથેનો સંઘર્ષ અને મધ્યપૂર્વમાં બદલાતી સ્થિતિ વચ્ચે ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતાની દરેક જાહેર હાજરી પર દુનિયાની નજર રહે છે.
વીડિયો સામે આવતા અટકળો વચ્ચે નવી ચર્ચા
મોજતબા ખામનેઈ લાંબા સમયથી જાહેરમાં જોવા મળ્યા ન હોવાથી તેમની તબિયત અને સક્રિયતા અંગે અલગ-અલગ અહેવાલો સામે આવતા રહ્યા હતા. હવે આ વીડિયો જાહેર થતાં તેમના સમર્થકો માટે રાહતરૂપ સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે વીડિયો તાજેતરનો છે કે નહીં તે અંગે કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા ન હોવાથી તમામ અટકળોનો અંત આવ્યો હોવાનું કહી શકાય નહીં.
ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી દ્વારા વીડિયો જાહેર કરવાનો સમય પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયનું ધ્યાન ઈરાનના નવા નેતૃત્વ અને દેશની આગામી નીતિઓ પર કેન્દ્રિત છે ત્યારે મોજતબા ખામનેઈનો અવાજ અને તેમની જાહેર હાજરીને રાજકીય રીતે પણ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
હાલ આ વીડિયો મોજતબા ખામનેઈની સ્થિતિ અંગે ચર્ચા માટે મહત્વપૂર્ણ પુરાવો છે, પરંતુ તેની તારીખ અને પ્રમાણિકતાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ ન થતાં વધુ સત્તાવાર માહિતીની રાહ જોવી જરૂરી છે. આગામી દિવસોમાં ઈરાન સરકાર તરફથી તેમની તબિયત અને જાહેર કાર્યક્રમો અંગે વધુ વિગતો સામે આવે છે કે નહીં તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.
