દેશમાં સ્વાઈન ફ્લુ એટલે કે H1N1 વાયરસના કેસમાં વધારો થવાની વચ્ચે હવે રાજધાની દિલ્હીમાં પણ ચિંતા વધી છે. દિલ્હીમાં H1N1ના કેસની સંખ્યા 2600ને પાર પહોંચી જતાં આરોગ્ય તંત્ર દ્વારા સાવચેતીના પગલાં તેજ કરવામાં આવ્યા છે. વધતા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને વહીવટી તંત્રએ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક બોલાવી છે અને વાયરસના ફેલાવાને કાબૂમાં લેવા માટે આગળની રણનીતિ અંગે ચર્ચા શરૂ કરી છે.
દિલ્હીમાં અત્યાર સુધીમાં સ્વાઈન ફ્લુના કુલ 2602 કેસ નોંધાયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. રાજધાની ઉપરાંત આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ ફ્લુ જેવા લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓની સંખ્યા વધી રહી છે. જેના પગલે હોસ્પિટલોમાં પણ વધારાની વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવી રહી છે. કેટલાક હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓની વધતી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને વધારાના વોર્ડ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે, જેથી જરૂર પડે ત્યારે દર્દીઓને સારવાર માટે જગ્યા મળી શકે.
આરોગ્ય મંત્રીની નિષ્ણાતો સાથે બેઠક
દિલ્હીના આરોગ્ય મંત્રી ડો. પંકજ સિંહે વધતા કેસ અંગે નિષ્ણાત તબીબો અને આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીઓ સાથે બેઠક બોલાવી છે. આ બેઠકમાં H1N1ના ફેલાવાને રોકવા માટે જરૂરી પગલાં, દર્દીઓની સારવાર અને હોસ્પિટલની તૈયારીઓ સહિતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી રહી છે.
વાયરસના ફેલાવાને અટકાવવા માટે આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવાની પણ તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે. આ માર્ગદર્શિકામાં દર્દીઓની ઓળખ, સારવાર, દેખરેખ અને સંક્રમણને રોકવા માટે જરૂરી સાવચેતી અંગે સૂચનાઓ આપવામાં આવી શકે છે.
14 ટકા ઘરોમાં લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓ?
દિલ્હીમાં વાયરસની અસર કેટલી ઝડપથી ફેલાઈ રહી છે તે જાણવા માટે ઘરોના સ્તરે પણ સર્વે કરવામાં આવી રહ્યો છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર રાજધાનીના આશરે 14 ટકા ઘરોમાં સ્વાઈન ફ્લુ જેવા લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓ હોવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. બીજી તરફ, સર્વેમાં આશરે 39 ટકા ઘરોમાં ઓછામાં ઓછો એક વ્યક્તિ બીમાર હોવાની માહિતી સામે આવી હોવાનું જણાવાયું છે.
આ આંકડાઓને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય વિભાગે માત્ર હોસ્પિટલમાં આવતા દર્દીઓ પર જ નહીં, પરંતુ ઘરો અને સ્થાનિક વિસ્તારોમાં પણ નજર રાખવાનું શરૂ કર્યું છે. સંક્રમણ ક્યાં ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યું છે તેની ઓળખ કરીને તે વિસ્તારોમાં વધુ સર્વેલન્સ કરવાની તૈયારી છે.
દિલ્હી આસપાસ પણ સર્વે શરૂ
રાજધાની દિલ્હીની આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ H1N1ના કેસ અંગે સર્વે શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. આરોગ્ય કર્મચારીઓ દ્વારા વિવિધ વિસ્તારોમાં ફ્લુ જેવા લક્ષણો ધરાવતા લોકો અંગે માહિતી એકત્ર કરવામાં આવી રહી છે. આ સર્વેના આધારે કયા વિસ્તારોમાં કેસનું પ્રમાણ વધારે છે અને ક્યાં વધારાની આરોગ્ય વ્યવસ્થાની જરૂરિયાત છે તે નક્કી કરવામાં આવશે.
દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારો વચ્ચે દરરોજ મોટી સંખ્યામાં લોકોની અવરજવર થતી હોવાથી સંક્રમણના ફેલાવાને લઈને પણ ખાસ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. આ કારણે રાજધાનીની બહારના વિસ્તારોમાં પણ આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા સર્વેલન્સ વધારવામાં આવ્યું છે.
સ્વાઈન ફ્લુના લક્ષણો પર નજર
H1N1 વાયરસના સંક્રમણમાં સામાન્ય રીતે તાવ, ઉધરસ, ગળામાં દુખાવો, નાક વહેવું અથવા બંધ થવું, શરીરમાં દુખાવો અને થાક જેવા લક્ષણો જોવા મળી શકે છે. કેટલાક દર્દીઓમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવી ગંભીર સમસ્યા પણ ઊભી થઈ શકે છે. તેથી લક્ષણો લાંબા સમય સુધી રહે અથવા સ્થિતિ બગડે તો સમયસર તબીબી સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા લોકોને સ્વચ્છતા જાળવવા અને બીમારીના લક્ષણો હોય ત્યારે અન્ય લોકોથી જરૂરી અંતર રાખવા અંગે પણ જાગૃત કરવામાં આવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને હોસ્પિટલોમાં વધતા દર્દીઓના ભારને ધ્યાનમાં રાખીને સંક્રમણ નિયંત્રણના નિયમોનું પાલન કરાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
હોસ્પિટલોમાં વધારાની તૈયારીઓ
કેસમાં વધારો થતાં હોસ્પિટલ પ્રશાસનને પણ તૈયાર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી રહી છે. વધારાના વોર્ડની વ્યવસ્થા ઉપરાંત જરૂરી દવાઓ, તબીબી સાધનો અને સ્ટાફની ઉપલબ્ધતા અંગે પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે. જો કેસની સંખ્યા વધુ વધે તો દર્દીઓની સારવારમાં મુશ્કેલી ન પડે તે માટે આરોગ્ય તંત્ર પહેલેથી જ તૈયારી કરી રહ્યું છે.
હાલમાં આરોગ્ય વિભાગનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સંક્રમણની ઝડપ ઘટાડવા સાથે ગંભીર દર્દીઓને સમયસર સારવાર ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. આ માટે હોસ્પિટલ આધારિત સારવાર સાથે ઘરઆધારિત સર્વેલન્સ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
વધતા કેસ વચ્ચે તંત્ર એલર્ટ
દિલ્હીમાં H1N1ના 2600થી વધુ કેસ નોંધાયા બાદ આરોગ્ય તંત્ર માટે આગામી દિવસો મહત્વપૂર્ણ બની ગયા છે. ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક, નિષ્ણાતોની સલાહ, હોસ્પિટલોમાં વધારાના વોર્ડ અને દિલ્હી-એનસીઆર વિસ્તારમાં સર્વે જેવા પગલાં શરૂ કરવામાં આવ્યા છે.
હવે આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા જાહેર થનારી નવી ગાઈડલાઈન અને આગામી દિવસોમાં કેસની સ્થિતિ પર સૌની નજર રહેશે. જો સંક્રમણનો દર સતત વધશે તો હોસ્પિટલની વ્યવસ્થા અને સર્વેલન્સને વધુ વિસ્તૃત કરવાની જરૂર પડી શકે છે. બીજી તરફ જો સમયસર નિયંત્રણના પગલાં અસરકારક સાબિત થશે તો વાયરસના ફેલાવાને કાબૂમાં લાવી શકાય તેવી આશા છે.
