કાટમાળના ઢગલાઓ વચ્ચે બચાવકર્મીઓની ‘કોઈ છે?’ની બૂમો, ટનલમાં અનેક લોકો ફસાયા હોવાની આશંકા
આઠ જિલ્લાઓમાં તારાજીનો માહોલ : 7,451 જવાનો બચાવ કામગીરીમાં જોડાયા
નેપાળનો યુ-ટર્ન : ભારત, ચીન સહિતના દેશોના નિષ્ણાતોની મદદ લેવાની જાહેરાત
નેપાળમાં વિનાશક જળપ્રલય બાદ સર્જાયેલી તારાજી વચ્ચે મૃત્યુ અને લાપતા લોકોનો આંકડો સતત વધી રહ્યો છે. પૂર, ભૂસ્ખલન અને કાટમાળના કારણે અનેક વિસ્તારોમાં જનજીવન સંપૂર્ણપણે અસ્તવ્યસ્ત બની ગયું છે. નેપાળ પોલીસના સત્તાવાર અહેવાલ પ્રમાણે અત્યાર સુધીમાં 626 લોકોનાં મોત થયા છે, જ્યારે 2500થી વધુ લોકો લાપતા હોવાનું સામે આવ્યું છે. લાપતા લોકોમાં 575 ભારતીય સહિત અનેક વિદેશી નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ તિબેટમાં પણ પાંચ લોકોનાં મોત થયા છે અને 558 લોકો ગુમ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
હોનારતને ત્રણ દિવસ વીતી ગયા હોવા છતાં અનેક પરિવારો પોતાના સ્વજનોની રાહ જોઈ રહ્યા છે. સદ્ગુરુ જગ્ગી વાસુદેવના ઈશા ફાઉન્ડેશન સાથે સંકળાયેલા 77 કૈલાશ માનસરોવર યાત્રાળુઓનો પણ હજુ સુધી કોઈ સંપર્ક થયો નથી. આ યાત્રાળુઓ અંગે ભારત સરકાર તથા સંબંધિત દૂતાવાસો દ્વારા માહિતી મેળવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
અલગ-અલગ વિસ્તારોમાંથી મોટી સંખ્યામાં મૃતદેહો મળ્યા
નેપાળના અનેક જિલ્લાઓમાં બચાવકર્મીઓ દ્વારા કાટમાળ હટાવીને મૃતદેહો બહાર કાઢવામાં આવી રહ્યા છે. નવલપરાસીમાંથી 134, ચિતવનમાંથી 221, ગોરખામાંથી 46 અને નુવાકોટમાંથી 37 મૃતદેહો મળી આવ્યા છે. આ ઉપરાંત રસુવાથી 12, પશ્ચિમ નવલપરાસીમાંથી 27, તનહુમાંથી 28 અને ધાડિંગમાંથી 33 મૃતદેહો મળી આવ્યા છે.
લાપતા લોકોની સંખ્યા સતત વધતી જતાં આગામી દિવસોમાં મૃત્યુઆંકમાં પણ મોટો વધારો થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. અનેક વિસ્તારોમાં સંદેશાવ્યવહાર અને માર્ગ વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ હોવાથી હજુ સુધી દરેક અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિ અંગે ચોક્કસ માહિતી મેળવી શકાઈ નથી.
કાટમાળના ઢગલા વચ્ચે જીવિતોની શોધ
હોનારતથી અસરગ્રસ્ત આઠ જિલ્લાઓમાં સ્થિતિ હજુ પણ અત્યંત ગંભીર છે. અનેક સ્થળોએ મકાનો અને અન્ય બાંધકામો ધરાશાયી થયા છે અને રસ્તાઓ પર કાટમાળના ઢગલા જોવા મળી રહ્યા છે. સર્વત્ર કીચડ છવાયેલું હોવાથી બચાવ કામગીરી પણ મુશ્કેલ બની છે.
બચાવ ટીમો કાટમાળના ઢગલાઓ વચ્ચે ફસાયેલા લોકોને શોધવા માટે સતત કામગીરી કરી રહી છે. બચાવકર્મીઓ કાટમાળ વચ્ચે ઊભા રહીને ‘કોઈ છે?’ એવી બૂમો પાડીને અંદરથી કોઈ અવાજ આવે છે કે નહીં તેની તપાસ કરી રહ્યા છે. કેટલીક ટનલમાંથી લોકોને બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે, પરંતુ હજુ પણ અનેક લોકો અંદર ફસાયેલા હોવાની આશંકા છે.
હાલમાં અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં 7,451 જવાનોને બચાવ અને રાહત કામગીરી માટે તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. ભારે કાટમાળ અને કીચડ વચ્ચે જવાનો દ્વારા દિવસ-રાત કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે.
વિદેશી મદદ નહીં લેવાના નિર્ણયથી નેપાળનો યુ-ટર્ન
જળપ્રલય બાદ શરૂઆતમાં નેપાળ સરકારે રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં અન્ય દેશોની મદદ નહીં લેવાની જાહેરાત કરી હતી. જોકે મોટી સંખ્યામાં વિદેશી નાગરિકો લાપતા થયા બાદ હવે નેપાળે પોતાના નિર્ણયમાં ફેરફાર કર્યો છે.
વિશ્વના આશરે 30 દેશોના નાગરિકો લાપતા હોવાના અહેવાલો વચ્ચે વિવિધ દેશોના દૂતાવાસો દ્વારા પોતાના નાગરિકોની શોધખોળ અને બચાવ માટે મદદની માંગ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ નેપાળ સરકારે હવે ભારત અને ચીન સહિતના દેશોના નિષ્ણાતોની મદદ લેવાની જાહેરાત કરી છે.
ટનલ રેસ્ક્યુથી ડીએનએ અને ફોરેન્સિક તપાસ સુધી મદદ
નેપાળ સરકારના જણાવ્યા મુજબ આંતરરાષ્ટ્રીય મદદ સમગ્ર બચાવ કામગીરીમાં નહીં પરંતુ ચોક્કસ ટેક્નિકલ અને વિશિષ્ટ ક્ષેત્રોમાં લેવામાં આવશે. ખાસ કરીને ટનલમાંથી લોકોને બહાર કાઢવાની કામગીરી, ડીએનએ ટેસ્ટિંગ અને ફોરેન્સિક તપાસ જેવા ક્ષેત્રોમાં વિદેશી નિષ્ણાતોની મદદ લેવામાં આવશે.
નેપાળ પાસે જે ટેક્નિકલ ક્ષેત્રોમાં નિષ્ણાતોની અછત છે ત્યાં ભારત, ચીન, ઓસ્ટ્રેલિયા અને દક્ષિણ કોરિયાના નિષ્ણાતોની મદદ લેવામાં આવશે. જોકે સમગ્ર રાહત અને બચાવ કામગીરી વિદેશી ટીમોને સોંપવામાં આવશે નહીં.
84 ભારતીયોને સુરક્ષિત બહાર કઢાયા
નેપાળ હોનારતમાં ભારતીય નાગરિકોને લઈને પણ ચિંતા વધી રહી છે. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના અહેવાલ મુજબ અત્યાર સુધીમાં 84 ભારતીયોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. તેમાં નેપાળના હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટમાં કામ કરતા 63 કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત ચીનમાંથી 149 નાગરિકો સુરક્ષિત રીતે નેપાળ પહોંચ્યા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આશરે 400 ભારતીયો ચીનમાં સુરક્ષિત હોવાનું પણ જણાવાયું છે. તેમને ભારત પરત લાવવા માટે ભારતીય દૂતાવાસ દ્વારા કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. જોકે હજુ પણ 320 ભારતીયોનો કોઈ સંપર્ક થઈ શક્યો નથી, જેના કારણે તેમના પરિવારજનોની ચિંતા વધી છે.
77 કૈલાશ માનસરોવર યાત્રાળુઓનો સંપર્ક કપાયો
ઈશા ફાઉન્ડેશન સાથે જોડાયેલા 77 કૈલાશ માનસરોવર યાત્રાળુઓનો સંપર્ક ન થવો સૌથી ગંભીર મુદ્દાઓમાંનો એક છે. યાત્રાળુઓની સ્થિતિ જાણવા માટે સ્થળ પર જવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ શરૂઆતમાં મંજૂરી મળી નહોતી.
હાલ ચીન અને નેપાળના દૂતાવાસો તથા સંબંધિત એજન્સીઓ સાથે સતત સંપર્ક જાળવીને યાત્રાળુઓ અંગે માહિતી મેળવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
ઇન્ફોસિસના સિનિયર અધિકારી પણ લાપતા
નેપાળમાં ખાનગી પ્રવાસે ગયેલા જાણીતી કંપની ઇન્ફોસિસ પબ્લિક સર્વિસના પ્રમુખ લેક્સ ગોપીસેટ્ટી પણ લાપતા હોવાનું સામે આવ્યું છે. કંપનીએ જણાવ્યું છે કે તેમનો સંપર્ક સ્થાપિત કરવો હાલ પ્રથમ પ્રાથમિકતા છે. તેમને શોધવા માટે વિવિધ સરકારી અને બચાવ એજન્સીઓની મદદ લેવામાં આવી રહી છે.
નેપાળમાં હજુ પણ અનેક વિસ્તારોમાં બચાવ કામગીરી ચાલુ છે. એક તરફ કાટમાળના ઢગલાઓમાંથી જીવિત લોકોને બહાર કાઢવાની આશા સાથે બચાવકર્મીઓ સતત શોધખોળ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ લાપતા લોકોની વધતી સંખ્યા અને મૃતદેહો મળી આવવાના સિલસિલાને કારણે આ વિનાશક હોનારતનું ચિત્ર વધુને વધુ ભયાનક બની રહ્યું છે.
