15 ઓક્ટોબરથી રૂ.2,000થી વધુના ચોક્કસ વેપારી વ્યવહારો પર 0.4% MDR; ચાર્જની વ્યવસ્થા અને વધતા ખર્ચને લઈને વેપારીઓમાં સવાલો
નવી દિલ્હી: છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી મફત રહેલી UPI પેમેન્ટ સિસ્ટમમાં હવે પસંદગીના મોટા વેપારી વ્યવહારો માટે મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ થવાનો છે. 15 ઓક્ટોબરથી રૂ.2,000થી વધુના ચોક્કસ Person-to-Merchant (P2M) UPI વ્યવહારો પર 0.4% MDR લાગશે. જોકે, આ ચાર્જ ગ્રાહક પાસેથી સીધો વસૂલવાનો નથી; તેનો ખર્ચ વેપારી પક્ષે રહેશે.
આ નિર્ણય વચ્ચે LocalCirclesના સર્વેમાં વેપારીઓની મર્યાદિત સ્વીકૃતિ સામે આવી છે. દેશના 242 જિલ્લાઓના 32 હજારથી વધુ વેપારીઓ અને બિઝનેસ ફર્મ્સ પાસેથી મળેલા પ્રતિસાદમાં માત્ર 17% વેપારીઓ 0.4% MDR સહન કરવા તૈયાર હોવાનું સામે આવ્યું છે. જ્યારે 41% વેપારીઓએ રૂ.2,000થી વધુના UPI વ્યવહારો પર કોઈપણ MDR સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
વેપારીઓ સામે નવો ખર્ચ
વેપારીઓ માટે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે અત્યાર સુધી મફતમાં મળતી UPI સુવિધા પર હવે વધારાનો ખર્ચ કેવી રીતે સંભાળવો. ઉદાહરણ તરીકે રૂ.3,000ના UPI પેમેન્ટ પર 0.4% પ્રમાણે રૂ.12 અને રૂ.50,000ના વ્યવહાર પર રૂ.200 MDR બને છે. રૂ.75,000 કે તેથી વધુના વ્યવહારમાં MDRની મહત્તમ મર્યાદા રૂ.300 રહેશે.
રૂ.2,000 સુધીના વેપારી UPI વ્યવહારો તથા Person-to-Person (P2P) ટ્રાન્ઝેક્શન પર આ MDR લાગુ નહીં પડે. નાના વેપારીઓ માટે પણ ચોક્કસ મુક્તિની જોગવાઈ છે.
ચાર્જનો બોજ ગ્રાહક પર આવશે કે વેપારી ભોગવશે?
નવા નિયમ બાદ વેપારીઓમાં મુખ્ય ચર્ચા એ છે કે વધેલો ખર્ચ તેઓ પોતે સહન કરશે કે અન્ય રીતે તેની ભરપાઈ કરવાનો પ્રયાસ કરશે. નાણાં મંત્રાલયે બેન્કોને વેપારીઓ આ ચાર્જ ગ્રાહકો પર ન નાખે તેની ખાતરી કરવા સૂચના આપી હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
UPIની સમગ્ર ચાર્જિંગ વ્યવસ્થા બેન્ક, પેમેન્ટ એપ અને અન્ય સંબંધિત સંસ્થાઓ વચ્ચે કેવી રીતે વહેંચાશે તે પણ વેપારીઓ માટે મહત્વનો મુદ્દો છે. નવા MDRમાંથી બેન્કો, એપ પ્રોવાઇડર્સ અને પેમેન્ટ એગ્રેગેટર્સને આવક મળવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
મોટા વ્યવહારોમાં UPIનો ઉપયોગ બદલાશે?
હાલમાં ગ્રાહકો નાની ખરીદીથી લઈને મોટા પેમેન્ટ સુધી UPIનો વ્યાપક ઉપયોગ કરે છે. હવે રૂ.2,000થી વધુના વ્યવહારો પર MDR લાગતા કેટલાક વેપારીઓ ગ્રાહકોને અન્ય પેમેન્ટ વિકલ્પ તરફ વાળે છે કે નહીં તે જોવાનું રહેશે. બીજી તરફ, નાના અને રૂ.2,000 સુધીના વ્યવહારો પર ચાર્જ ન હોવાથી સામાન્ય દૈનિક UPI પેમેન્ટ પર સીધી અસર મર્યાદિત રહેવાની છે.
