અલ નીનોની અસરથી ચોમાસું નબળું પડ્યું; 2009 બાદ સૌથી નબળા ચોમાસાની શક્યતા, ખાદ્ય મોંઘવારી પણ 5.95%એ પહોંચી
ભારતમાં ચાલુ વર્ષે ચોમાસું સામાન્ય કરતાં નબળું રહ્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના આંકડા મુજબ જૂનથી અત્યાર સુધી દેશમાં સામાન્ય કરતાં આશરે 15 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. જો સિઝનના અંત સુધી આ ઘટ યથાવત રહે છે, તો 2009 બાદ આ વર્ષનું ચોમાસું સૌથી નબળું સાબિત થઈ શકે છે. 2009માં સામાન્ય કરતાં 18 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો હતો.
અલ નીનોની મજબૂત થતી સ્થિતિએ ચોમાસાની ગતિ અને વરસાદના વિતરણને અસર કરી હોવાનું હવામાન નિષ્ણાતોના વિશ્લેષણમાં જણાવાયું છે. ચોમાસાની ઘટની સીધી અસર ખેતી પર પડી રહી છે. ભારતના કરોડો ખેડૂતો સિંચાઈ માટે મોસમી વરસાદ પર નિર્ભર છે અને ચોખા, ખાંડ તથા કપાસ જેવા મુખ્ય પાક માટે ચોમાસું મહત્વપૂર્ણ છે.
વરસાદની ઘટ માત્ર ચાલુ ખરીફ પાકને જ નહીં, પરંતુ આગામી રવિ સિઝનની વાવણી માટેની જમીનની ભેજ અને પાણીની ઉપલબ્ધતાને પણ અસર કરી શકે છે. નબળા વરસાદ વચ્ચે કેટલાક મુખ્ય પાકોના વાવેતરમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે.
ખાદ્ય મોંઘવારી 5.95 ટકા
ચોમાસાની અનિયમિતતા વચ્ચે ખાદ્ય મોંઘવારી પણ વધી છે. ઓગસ્ટમાં ખાદ્ય મોંઘવારી 5.95 ટકા પર પહોંચી હતી, જે ચાલુ વર્ષનું ઊંચું સ્તર છે. ડુંગળી, લસણ, આદુ, ખાંડ, ચિકન અને ખાદ્ય તેલ સહિતની કેટલીક વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો નોંધાયો છે.
QuantEcoના અર્થશાસ્ત્રી યૂવિકા સિંઘલના જણાવ્યા મુજબ, સામાન્ય કરતાં વરસાદમાં દર એક ટકાની ઘટ ખાદ્ય મોંઘવારીમાં આશરે 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરી શકે છે. વધતી કિંમતોને કાબૂમાં રાખવા માટે સરકારે ખાંડની ડ્યુટી-ફ્રી આયાત અને કેટલાક રાજ્યોમાં સબસિડીવાળા ભાવે ડુંગળીના વેચાણ જેવા પગલાં લીધા છે.
સપ્ટેમ્બરના અંતે ચક્રવાતની શક્યતા
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ સપ્ટેમ્બરના અંતિમ સપ્તાહમાં બંગાળની ખાડીમાં ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાત માટે અનુકૂળ સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. તેનાથી પૂર્વ અને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ મળી શકે છે. જોકે, નિષ્ણાતોના અંદાજ મુજબ આવો વરસાદ સમગ્ર દેશની મોસમી ઘટમાં મોટો ફેરફાર લાવે તેવી શક્યતા ઓછી છે અને સિઝનના અંતે રાષ્ટ્રીય વરસાદની ઘટ બે આંકડામાં રહી શકે છે.
