અફઘાનિસ્તાન, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશથી ધાર્મિક ઉત્પીડનના કારણે આવેલા લોકો માટે નિયમોમાં ફેરફાર; નેપાળ-ભૂતાન માર્ગે આવનારા મુસાફરો માટે પણ ઓળખ અને મુસાફરીના નિયમો બદલાયા
કેન્દ્ર સરકારે ઇમિગ્રેશન અને વિદેશી નાગરિકો સંબંધિત નિયમોમાં સુધારો કરતાં નવી નોટિફિકેશન બહાર પાડી છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના 4 નવેમ્બર, 2026ના આદેશ મુજબ, અફઘાનિસ્તાન, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશના છ બિન-મુસ્લિમ લઘુમતી સમુદાયોના એવા લોકોને ભારતમાં સતત વસવાટ કરવા માટે યોગ્ય શ્રેણીનો વિઝા મેળવવો પડશે, જેઓ ધાર્મિક ઉત્પીડન અથવા તેના ભયને કારણે 31 ડિસેમ્બર, 2024 સુધીમાં ભારતમાં આવ્યા હતા. આ સુધારો અગાઉ આપવામાં આવેલી કેટલીક છૂટછાટોમાં ફેરફાર કરે છે. <Cite refs={[“turn364404search0″,”turn364404search1”]}/>
હિન્દુ, શીખ સહિત છ સમુદાયોને લાગુ પડશે નિયમ
નવા સુધારા હેઠળ હિન્દુ, શીખ, બૌદ્ધ, જૈન, પારસી અને ખ્રિસ્તી સમુદાયના લોકોનો સમાવેશ થાય છે. આ ત્રણ દેશોમાં ધાર્મિક ઉત્પીડન અથવા તેના ભયને કારણે 31 ડિસેમ્બર, 2024ના રોજ અથવા તે પહેલાં ભારતમાં આશ્રય લેનારા લોકો આ જોગવાઈ હેઠળ આવે છે.
આ છૂટ અગાઉ એવા લોકોને આપવામાં આવી હતી જેઓ માન્ય પાસપોર્ટ કે અન્ય મુસાફરી દસ્તાવેજો વિના ભારતમાં આવ્યા હતા અથવા જેમના દસ્તાવેજોની મુદત પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી. નવા સુધારા મુજબ, આવા લોકોને ભારતમાં સતત રહેવા માટે યોગ્ય શ્રેણીનો વિઝા મેળવવો ફરજિયાત રહેશે. જોકે, પાસપોર્ટ અને મુસાફરી દસ્તાવેજ સંબંધિત કેટલીક છૂટછાટો યથાવત રાખવામાં આવી છે. <Cite refs={[“turn364404search0″,”turn364404search11”]}/>
નેપાળ અને ભૂતાનના માર્ગે મુસાફરી માટે ઓળખના પુરાવા જરૂરી
નોટિફિકેશનમાં ભારત, નેપાળ અને ભૂતાનના નાગરિકો વચ્ચે જમીન અથવા હવાઈ માર્ગે થતી મુસાફરીના નિયમોમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે આ દેશોના નાગરિકોએ સરહદ પાર કરતી વખતે સરકારના વિઝા મેન્યુઅલમાં દર્શાવેલા માન્ય ઓળખ દસ્તાવેજોમાંથી કોઈ એક રજૂ કરવો પડશે અને ઇમિગ્રેશન અધિકારી માગે તે માહિતી આપવી પડશે.
જોકે, ભારતીય નાગરિકો નેપાળ કે ભૂતાન સિવાયના કોઈ ત્રીજા દેશમાં જઈ રહ્યા હોય અથવા ત્યાંથી પરત આવી રહ્યા હોય અને નેપાળ-ભૂતાનની સરહદનો ઉપયોગ કરતા હોય તો માન્ય પાસપોર્ટ રાખવો પડશે. આવા પ્રવાસ માટે નિર્ધારિત ઇમિગ્રેશન ચેકપોસ્ટનો ઉપયોગ પણ ફરજિયાત રહેશે. <Cite refs={[“turn364404search0″,”turn364404search2”]}/>
ચીન, પાકિસ્તાન, હોંગકોંગ અને મકાઉથી આવનારા માટે કડક જોગવાઈ
નેપાળ અને ભૂતાનના નાગરિકો જો ચીન, પાકિસ્તાન, હોંગકોંગ અથવા મકાઉમાં રોકાયા હોય અથવા ત્યાંથી ટ્રાન્ઝિટ કરીને ભારત આવી રહ્યા હોય તો તેમણે માન્ય પાસપોર્ટ અને વિઝા રજૂ કરવાના રહેશે. આ ઉપરાંત, નેપાળ કે ભૂતાન સિવાયના અન્ય સ્થળેથી ભારત આવવા-જવા માટે પણ પાસપોર્ટ સંબંધિત શરતો લાગુ પડશે. <Cite refs={[“turn364404search0″,”turn364404search9”]}/>
શ્રીલંકન તમિલ અને તિબેટીયન નાગરિકો માટે ખાસ જોગવાઈ
નવા આદેશમાં નોંધાયેલા એવા શ્રીલંકન તમિલ નાગરિકોને પણ ખાસ છૂટછાટ આપવામાં આવી છે, જેમણે 9 જાન્યુઆરી, 2015 સુધીમાં ભારતમાં આશ્રય લીધો હતો. આ ઉપરાંત, નિર્ધારિત સમયગાળામાં ખાસ પ્રવેશ પરવાનગી મેળવી ભારતમાં આવેલા અને સંબંધિત અધિકારીઓ પાસે નોંધણી કરાવેલી તિબેટીયન વ્યક્તિઓ માટે પણ અલગ જોગવાઈ યથાવત રાખવામાં આવી છે.
ભારતીય નૌકાદળ, સેનાદળ અને વાયુસેનાના ફરજ પરના સભ્યો તથા સરકારી વાહનવ્યવસ્થા હેઠળ તેમની સાથે મુસાફરી કરતા પરિવારજનોને પણ નિર્ધારિત શરતો હેઠળ પાસપોર્ટ-વિઝાની આવશ્યકતામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. <Cite refs={[“turn364404search0″,”turn364404search2”]}/>
કેન્દ્ર સરકારનો આ સુધારો ઇમિગ્રેશન અને સરહદ પારની મુસાફરી સંબંધિત નિયમોમાં ફેરફાર લાવે છે. ખાસ કરીને ત્રણ પડોશી દેશોમાંથી ધાર્મિક ઉત્પીડનના કારણે ભારતમાં આવેલા લોકો માટે વિઝા સંબંધિત નવી શરત મહત્વપૂર્ણ બની છે.
