TRAIના પ્રસ્તાવથી ડિજિટલ ટીવી સેવાઓ નિયમન હેઠળ આવી શકે; અરજી ફી રૂ. 10 હજાર અને એકમુશ્ત ચુકવણી રૂ. 1 લાખ રાખવાનો પ્રસ્તાવ
દેશમાં ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી ટીવી ચેનલોનું પ્રસારણ કરતી એપ્લિકેશનો માટે હવે લાઇસન્સ ફરજિયાત કરવાની દિશામાં તૈયારી ચાલી રહી છે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઑફ ઇન્ડિયા (TRAI) દ્વારા આ પ્રકારની સેવાઓને નિયમન હેઠળ લાવવા માટે પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો હોવાના અહેવાલ છે. આ વ્યવસ્થા અમલમાં આવે તો મફત તેમજ સબસ્ક્રિપ્શન અને જાહેરાત આધારિત ટીવી ચેનલો દર્શાવતી કેટલીક ડિજિટલ સેવાઓને પણ તેના દાયરામાં લાવવામાં આવી શકે છે.
એપ્લિકેશન અને વેબપોર્ટલ પર પણ લાગશે નિયમન
હાલમાં સ્માર્ટ ટીવી, મોબાઇલ ફોન અને ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલા અન્ય ઉપકરણો પર વિવિધ એપ્લિકેશનો મારફતે ટીવી ચેનલો જોઈ શકાય છે. કેટલીક એપ્સ ઉપકરણોમાં પહેલેથી ઇન્સ્ટોલ કરેલી હોય છે, જ્યારે કેટલીક એપ્સ વપરાશકર્તાએ ડાઉનલોડ કરવી પડે છે. આ ઉપરાંત વેબપોર્ટલ મારફતે પણ આવી સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે.
પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થા હેઠળ સંબંધિત એપ્લિકેશન અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની જવાબદારી નક્કી કરવાની દિશામાં વિચારણા થઈ રહી છે. આવી સેવાઓને ઓથોરાઇઝેશન અથવા લાઇસન્સની વ્યવસ્થા હેઠળ લાવવાનો હેતુ ડિજિટલ માધ્યમથી ટીવી ચેનલોનું પ્રસારણ કરતી સેવાઓ માટે નિયમનકારી માળખું ઊભું કરવાનો હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.
અરજી ફી રૂ. 10 હજાર અને લાઇસન્સ 20 વર્ષ માટે?
અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થામાં અરજી માટે રૂ. 10,000ની ફી અને એકમુશ્ત રૂ. 1 લાખની ચુકવણી રાખવાની વિચારણા છે. લાઇસન્સનો સમયગાળો 20 વર્ષનો રાખવાનો અને 10 વર્ષ બાદ સમીક્ષા કરવાની જોગવાઈનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
જોકે, આ ફી, લાઇસન્સની મુદત અને અન્ય શરતો અંગે અંતિમ નિયમો જાહેર થયા બાદ જ ચોક્કસ સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.
ફરિયાદ અને જાહેરાતો માટે પણ જવાબદારી નક્કી થઈ શકે
આ પ્રકારની એપ્લિકેશનો નિયમન હેઠળ આવે તો સંબંધિત સેવાઓની જવાબદારી, ફરિયાદ નિવારણ અને જાહેરાતોના પ્રસારણને લગતા નિયમો વધુ સ્પષ્ટ બની શકે છે. હાલમાં ઇન્ટરનેટ મારફતે સીધી ટીવી ચેનલો જોતા કેટલાક ગ્રાહકોને ભવિષ્યમાં સબસ્ક્રિપ્શન લેવું પડશે કે નહીં, તે સંબંધિત સેવાના મોડલ અને અંતિમ નિયમો પર આધારિત રહેશે.
તેવી જ રીતે, જાહેરાતો પર કયા નિયમો લાગુ પડશે અને દર્શકોની ફરિયાદોનો નિકાલ કેવી રીતે થશે તે અંગે પણ અંતિમ માર્ગદર્શિકા મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
યુટ્યુબ અને સોશિયલ મીડિયા લાઇવ પર શું અસર થશે?
પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થા દરેક પ્રકારના ઓનલાઇન વીડિયો કે સોશિયલ મીડિયા લાઇવ પ્રસારણને આપમેળે લાગુ પડશે એવું નથી. યુટ્યુબ અને ફેસબુક જેવા પ્લેટફોર્મ પર થતા લાઇવ પ્રસારણ તેમજ ચેનલની પોતાની એપ્લિકેશન દ્વારા થતી કેટલીક સેવાઓ માટે અલગ જોગવાઈઓ અથવા અપવાદો હોઈ શકે છે.
આથી કઈ સેવા લાઇસન્સના દાયરામાં આવશે અને કઈ સેવા બહાર રહેશે તે અંગે અંતિમ નિયમોમાં સ્પષ્ટતા થવી જરૂરી છે.
અંતિમ નિયમો જાહેર થયા બાદ ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે
ડિજિટલ માધ્યમથી ટીવી ચેનલો જોવાનું પ્રમાણ વધતાં આ ક્ષેત્ર માટે નિયમનકારી માળખું તૈયાર કરવાની ચર્ચા મહત્વપૂર્ણ બની છે. જોકે, પ્રસ્તાવ અને અમલમાં આવેલા નિયમો વચ્ચે તફાવત હોઈ શકે છે. તેથી લાઇસન્સ ફરજિયાત બનવાની તારીખ, લાગુ પડતી એપ્લિકેશનો અને ગ્રાહકોના સબસ્ક્રિપ્શન પર થનારી અસર અંગે સત્તાવાર અંતિમ જાહેરાત બાદ જ નિશ્ચિત માહિતી મળશે.
