સાયબર ઠગાઈ રોકવા માટે બેંકની કવાયતની ચર્ચા; ખાતું ચાલુ રાખવા KYC અપડેટ કરવાની સલાહ, બંધ કરતાં પહેલાં નોટિસ આપવાની જોગવાઈનો ઉલ્લેખ
ભારતની જાહેર ક્ષેત્રની અગ્રણી બેંક સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) દ્વારા લાંબા સમયથી ઉપયોગમાં ન લેવાતા બેંક ખાતાઓ મારફતે થતી સાયબર ઠગાઈ અટકાવવા માટે કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હોવાનો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, નિષ્ક્રિય અને ઝીરો બેલેન્સ ધરાવતા બચત ખાતાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, આવા તમામ ખાતાઓ બંધ કરવાનો નિર્ણય અને તેની ચોક્કસ શરતો અંગે SBIની સત્તાવાર જાહેરાતની પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે.
નિષ્ક્રિય ખાતાઓ પર બેંકની નજર
લાંબા સમયથી નાણાકીય વ્યવહાર ન થતાં હોય તેવા ખાતાઓનો સાયબર અપરાધીઓ દ્વારા દુરુપયોગ થવાની શક્યતા રહે છે. ખાસ કરીને મ્યુલ એકાઉન્ટ તરીકે ઓળખાતા ખાતાઓનો ઉપયોગ ઠગાઈથી મેળવેલા નાણાંની હેરફેર માટે થઈ શકે છે. આ જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને નિષ્ક્રિય ખાતાઓની ઓળખ, દેખરેખ અને ગ્રાહકની વિગતોની ચકાસણી પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, નિષ્ક્રિય ખાતાઓની ઓળખ માટે ખાસ ડેશબોર્ડ બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમાં ઓછું બેલેન્સ ધરાવતા અને લાંબા સમયથી કોઈ નાણાકીય વ્યવહાર ન થયા હોય તેવા ખાતાઓને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો છે.
KYC અપડેટ કરાવવાની સલાહ
ખાતું ચાલુ રાખવા ઇચ્છતા ગ્રાહકોએ પોતાની ઓળખ અને સરનામાની વિગતો સહિતની KYC માહિતી અપડેટ રાખવી જરૂરી છે. અહેવાલ મુજબ, ખાતું બંધ કરતાં પહેલાં ગ્રાહકને એક મહિનાની નોટિસ આપવાની અને આ સમયગાળા દરમિયાન KYC અપડેટ કરાવીને ખાતું ચાલુ રાખવાની તક આપવાની જોગવાઈનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
જોકે, ખાતું નિષ્ક્રિય ગણવાની સમયમર્યાદા, ઝીરો બેલેન્સની શરત અને ખાતું બંધ કરવાની પ્રક્રિયા અંગે ગ્રાહકોએ SBIની સત્તાવાર સૂચના અથવા પોતાની શાખા પાસેથી માહિતી મેળવી લેવી જોઈએ.
મ્યુલ એકાઉન્ટ દ્વારા થતી ઠગાઈ રોકવાનો પ્રયાસ
સાયબર ઠગાઈમાં મ્યુલ એકાઉન્ટનો ઉપયોગ તપાસ એજન્સીઓ માટે પણ પડકારરૂપ બન્યો છે. આવા ખાતાઓ દ્વારા શંકાસ્પદ નાણાકીય વ્યવહારો થવાની શક્યતા હોવાથી બેંકો અને તપાસ એજન્સીઓ તેમની ઓળખ અને દેખરેખ વધારવા પર ધ્યાન આપી રહી છે.
અહેવાલમાં CBIના ‘ઓપરેશન ચક્ર’ દરમિયાન મ્યુલ એકાઉન્ટના મોટા નેટવર્કનો પર્દાફાશ થયાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં 700થી વધુ બેંક ખાતાઓ અને 8.50 લાખ શંકાસ્પદ ખાતાઓ સંબંધિત આંકડા આપવામાં આવ્યા છે; જોકે, આ આંકડાઓનો ચોક્કસ સંદર્ભ અને સત્તાવાર પુષ્ટિ તપાસવી જરૂરી છે.
ગ્રાહકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
- લાંબા સમયથી ઉપયોગમાં ન લેવાતા ખાતાની સ્થિતિ બેંકમાં તપાસી લેવી.
- KYCની વિગતો અપડેટ રાખવી.
- ખાતામાં થયેલા અજાણ્યા અથવા શંકાસ્પદ વ્યવહારોની તપાસ કરવી.
- ખાતું બંધ થવા અંગેનો કોઈ સંદેશ મળે તો તેની સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરવી.
- OTP, PIN અથવા બેંકિંગ પાસવર્ડ કોઈની સાથે શેર ન કરવા.
મહત્ત્વપૂર્ણ નોંધ: SBI દ્વારા તમામ નિષ્ક્રિય ઝીરો બેલેન્સ ખાતાં બંધ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો હોવાની વાતને સત્તાવાર પુષ્ટિ વિના નિશ્ચિત સમાચાર તરીકે રજૂ ન કરવી. પ્રકાશન પહેલાં SBIની સત્તાવાર સૂચના તપાસવી યોગ્ય રહેશે.
