ચેન્નાઈ: ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે IIT મદ્રાસના સંશોધકોએ મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજી વિકસાવી છે. લગભગ બે દાયકાના સંશોધન બાદ સંસ્થાએ વિમાન માટે એવી ફ્લેક્સિબલ વિંગ ટેક્નોલોજી તૈયાર કરી છે, જે હવાના પ્રવાહમાં થતા ફેરફાર પ્રમાણે પોતાનો આકાર બદલી શકશે. આ ટેક્નોલોજી ખાસ કરીને પહાડી અને પડકારજનક વિસ્તારોમાં વિમાનોની ઉડાનને વધુ સુરક્ષિત બનાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
પક્ષીઓની પાંખ પરથી મળી પ્રેરણા
પક્ષીઓ જ્યારે આકાશમાં ઉડે છે ત્યારે હવાની સ્થિતિ અને પોતાની ગતિ પ્રમાણે તેમની પાંખોના આકારમાં ફેરફાર કરે છે. આ કુદરતી પ્રક્રિયાથી પ્રેરણા લઈને IIT મદ્રાસના સંશોધકોએ વિમાનની પાંખ માટે એવી સિસ્ટમ વિકસાવી છે, જે હવાના પ્રવાહને અનુરૂપ પોતાને ઢાળી શકે.
આ ટેક્નોલોજીને ‘મોર્ફિંગ સ્કિન’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ વિમાનની પાંખ પર હવાનો પ્રવાહ વધુ સરળતાથી જળવાઈ રહે અને અચાનક બદલાતી હવાઈ પરિસ્થિતિમાં વિમાનની સ્થિરતા જળવાઈ રહે તે છે.
હવાના પ્રવાહમાં ફેરફાર થાય ત્યારે મોટું જોખમ
વિમાનની ઉડાન દરમિયાન હવાના પ્રવાહમાં અચાનક ફેરફાર થાય તો પાંખ પર એરફ્લો અલગ થવાની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. તેને એરોડાયનેમિક સ્ટોલ કહેવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં વિમાનની લિફ્ટ એટલે કે તેને હવામાં ઉપર જાળવી રાખતી શક્તિ ઘટી શકે છે, જ્યારે ડ્રેગ વધી શકે છે.
પરિણામે વિમાનની સ્થિરતા પર અસર થવાની અને ગંભીર પરિસ્થિતિ સર્જાવાની શક્યતા રહે છે. ખાસ કરીને પહાડી વિસ્તારોમાં બદલાતા હવાપ્રવાહને કારણે આ પડકાર વધુ મહત્વનો બની શકે છે.
હવાના પ્રવાહ પ્રમાણે પાંખ પોતાનો આકાર બદલશે
આ જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને IIT મદ્રાસે વિમાનની બહારની પાંખ માટે વિશેષ એસેમ્બલી એટેચમેન્ટ વિકસાવ્યું છે. મોર્ફિંગ સ્કિન તરીકે ઓળખાતી આ સિસ્ટમ હવાના પ્રવાહમાં થતા ફેરફાર પ્રમાણે પોતાની રચનામાં ફેરફાર કરી શકે છે.
આનાથી પાંખની આસપાસ હવાનો પ્રવાહ વધુ અસરકારક રીતે જાળવી રાખવામાં મદદ મળી શકે છે અને વિમાનની ઉડાન દરમિયાન સ્થિરતા વધારી શકાય છે.
પેટન્ટ પણ મેળવી લેવામાં આવી
IIT મદ્રાસના જણાવ્યા અનુસાર આ ટેક્નોલોજી પાછળ લગભગ બે દાયકાનું સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે. સંશોધન બાદ વિકસાવવામાં આવેલી આ ટેક્નોલોજી માટે પેટન્ટ પણ મેળવી લેવામાં આવી છે અને તેને ઉપયોગ માટે તૈયાર કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.
આ શોધનો વ્યાપક ઉપયોગ ભવિષ્યમાં વિમાનની સલામતી અને એરોડાયનેમિક કામગીરી સુધારવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
