ભારતના વાંધા બાદ EUનું વલણ બદલાયું : 91 દેશોને નવી નિકાસ જકાતમાંથી મુક્તિ
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેની મુક્ત વેપાર સંધિ (FTA) હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. એલ્યુમિનિયમ ભંગાર પર નિકાસ જકાત લાદવાની દરખાસ્ત સામે ભારતે વાંધો ઉઠાવ્યા બાદ યુરોપિયન યુનિયને આ દરખાસ્તમાં પીછેહઠ કરી છે. આ નિર્ણયથી ભારત-EU વચ્ચેની વેપાર સંધિ અંતિમ સ્વરૂપ પામવાનો માર્ગ વધુ સરળ બન્યો છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, EUએ એલ્યુમિનિયમ ભંગારની નિકાસ પર સીધી એક્સપોર્ટ ડ્યૂટી લાદવાને બદલે પોતાના સભ્ય દેશોમાં મેલ્ટિંગ અને રિસાયક્લિંગ ઉદ્યોગને સુરક્ષિત રાખવા માટે અલગ વ્યૂહરચના અપનાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. પર્યાવરણના સંરક્ષણના નામે કેટલાક દેશોમાં ભંગારની નિકાસ પર નિયંત્રણ લાવવાની દિશામાં પણ વિચારણા થઈ રહી છે.
23 સપ્ટેમ્બરે સંધિની જાહેરાતના સંકેત
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેની મુક્ત વેપાર સંધિ અંગે 23 સપ્ટેમ્બરે જાહેરાત થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલા ટેરિફ વોર અને સ્થાનિક ઉદ્યોગોના હિતોના રક્ષણ જેવા મુદ્દાઓને કારણે એલ્યુમિનિયમ ભંગાર અંગે EUમાં આંતરિક મતભેદો પણ સર્જાયા હતા.
સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે યુરોપિયન કમિશને સંધિનો અંતિમ ડ્રાફ્ટ કાઉન્સિલને મોકલી દીધો છે. એલ્યુમિનિયમ નિકાસ પર ઉદ્યોગજગત તરફથી 30 ટકા ડ્યૂટી લાદવાની માંગ હતી, જ્યારે કમિશન દ્વારા 15 ટકા ડ્યૂટી લાગુ કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. જોકે, ભારત સહિત કુલ 91 દેશોને આ ડ્યૂટીમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે.
EUના એલ્યુમિનિયમ ભંગારમાં ભારતનો મોટો હિસ્સો
યુરોપિયન યુનિયનમાંથી નિકાસ થતા એલ્યુમિનિયમ ભંગારમાંથી આશરે એક તૃતીયાંશ હિસ્સો ભારત મેળવે છે. આ કારણે એલ્યુમિનિયમ સ્ક્રેપની નિકાસ અંગેના નવા નિયમો ભારતના ઉદ્યોગો માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે તેમ હતા.
ભારતે જૂન મહિનામાં જ આ નિયમોમાં રાહતની માંગ કરી હતી. ત્યારબાદ ભારત તરફથી સતત રજૂઆતો અને દબાણ બાદ EU દ્વારા મૂળ દરખાસ્તમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હોવાનું સૂત્રો જણાવી રહ્યા છે.
ડિસેમ્બરમાં મોદી-EU નેતાઓ હસ્તાક્ષર કરશે?
હવે આગામી દિવસોમાં ભારત-EU મુક્ત વેપાર સંધિની સત્તાવાર જાહેરાત થયા બાદ ડિસેમ્બરમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને યુરોપિયન કમિશનના વડા વચ્ચે કરાર પર હસ્તાક્ષર થવાની શક્યતા છે.
આ સંધિ અમલમાં આવ્યા બાદ ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે વેપાર અને રોકાણના સંબંધોને વધુ વેગ મળવાની અપેક્ષા છે. ખાસ કરીને નિકાસકારો અને ઉદ્યોગો માટે યુરોપિયન બજારમાં નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે.
