‘C430L’ પ્રોજેક્ટમાં રશિયન મિસાઈલ નિષ્ણાતોની મદદ; પર્સિયન ગલ્ફમાં અમેરિકી જહાજો સામે વધી શકે છે જોખમ
મોસ્કો અને તેહરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા વધતા સૈન્ય સહયોગ અંગે એક મોટો ખુલાસો સામે આવ્યો છે. ‘ફાઈનાન્શિયલ ટાઈમ્સ’ના અહેવાલ અનુસાર, રશિયા વર્ષ 2023થી ઈરાનને અત્યાધુનિક સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઈલ વિકસાવવામાં ગુપ્ત રીતે મદદ કરી રહ્યું છે. આ ગુપ્ત કાર્યક્રમને ‘C430L’ કોડનામ આપવામાં આવ્યું હોવાનું જણાવાયું છે.
આ પ્રોજેક્ટમાં રશિયાના અનુભવી મિસાઈલ નિષ્ણાતો ઈરાનને ટેકનિકલ સહાય આપી રહ્યા હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. ખાસ કરીને ઈરાનને રેમજેટ પ્રોપલ્શન ટેકનોલોજી વિકસાવવામાં મદદ કરવામાં આવી રહી છે. આ ટેકનોલોજીથી ક્રૂઝ મિસાઈલને અવાજની ઝડપ કરતાં અનેક ગણી વધુ ઝડપે ઉડવાની ક્ષમતા મળી શકે છે.
એર ડિફેન્સ માટે મોટો પડકાર
સુપરસોનિક મિસાઈલોની સૌથી મોટી ખાસિયત તેમની અતિશય ઝડપ અને ઓછી ઊંચાઈએ ઉડવાની ક્ષમતા છે. જેના કારણે રડાર દ્વારા સમયસર તેની ઓળખ કરવી અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમથી તેને અટકાવવી મુશ્કેલ બની શકે છે.
ઈરાન આ ટેકનોલોજીનું ફ્લાઈટ ટેસ્ટિંગ કરી ચૂક્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ ટેકનોલોજી આધારિત મિસાઈલને હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે તૈનાત કરવામાં આવી નથી.
રશિયા-ઈરાન વચ્ચે ‘ટેકનોલોજી એક્સચેન્જ’?
યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાને રશિયાને ‘શાહેદ’ ડ્રોન પૂરા પાડ્યા હતા. હવે રશિયા ઈરાનને અત્યાધુનિક મિસાઈલ ટેકનોલોજીમાં મદદ કરી રહ્યું હોવાનો ખુલાસો બંને દેશો વચ્ચેના ગાઢ સૈન્ય સંબંધો તરફ ઈશારો કરે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, આટલી સંવેદનશીલ સૈન્ય ટેકનોલોજીનું ટ્રાન્સફર રશિયાના ઉચ્ચ રાજકીય નેતૃત્વની મંજૂરી વિના શક્ય નથી. તેથી આ સહયોગને માત્ર ટેકનિકલ ભાગીદારી નહીં પરંતુ વ્યૂહાત્મક સૈન્ય સહકાર તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યો છે.
અમેરિકા-ઈઝરાયેલ માટે નવી ચિંતા
મધ્યપૂર્વમાં અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ વચ્ચે આ ખુલાસો સામે આવ્યો છે. જો ઈરાન સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઈલની ટેકનોલોજી સફળતાપૂર્વક વિકસાવીને તૈનાત કરવામાં સક્ષમ બનશે, તો પર્સિયન ગલ્ફમાં અમેરિકી નૌકાદળનાં જહાજો સહિતના લશ્કરી ઠેકાણાઓ માટે જોખમ વધી શકે છે.
રશિયાની ટેકનિકલ મદદથી ઈરાનની મિસાઈલ ક્ષમતામાં વધારો થાય તો મધ્યપૂર્વનું પહેલેથી જ નાજુક લશ્કરી સંતુલન વધુ અસ્થિર બની શકે છે.
