જિયો-NSE સહિતના મેગા IPOની તૈયારી : કંપનીઓ માટે રોકાણકારોને આકર્ષવા વેલ્યુએશન મોટો પડકાર
મુંબઈ :
ભારતીય પ્રાઇમરી માર્કેટમાં આગામી મહિનાઓ દરમિયાન IPOની જોરદાર સપ્લાય જોવા મળે તેવી સ્થિતિ છે. વિવિધ કંપનીઓની સંભવિત IPO પાઇપલાઇન આશરે રૂ.4.62 લાખ કરોડની હોવાનું બજારના આંકડાઓ દર્શાવે છે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સ, NSE, PhonePe, Razorpay, Zepto અને OYO સહિતના મોટા નામો બજારમાં આવવાની તૈયારીમાં હોવાથી રોકાણકારોને એકસાથે અનેક વિકલ્પો મળશે.
ઓગસ્ટ 2026માં IPO પ્રવૃત્તિમાં નોંધપાત્ર તેજી જોવા મળી છે. Prime Databaseના આંકડા અનુસાર ઓગસ્ટમાં 21 IPO બજારમાં આવ્યા છે, જ્યારે જુલાઈમાં 12 ઈશ્યૂ આવ્યા હતા. જાન્યુઆરીથી જૂન દરમિયાન 27 IPO મારફતે રૂ.22,573 કરોડ ઊભા થયા હતા, જ્યારે જુલાઈમાં 12 IPOથી રૂ.28,648 કરોડ એકત્ર થયા હતા.
રૂ.2.65 લાખ કરોડના IPOને સેબીની મંજૂરી
હાલમાં 164 કંપનીઓને સેબીની મંજૂરી મળી ચૂકી છે. આ કંપનીઓનો સંભવિત કુલ ઈશ્યૂ સાઈઝ આશરે રૂ.2.65 લાખ કરોડ છે. આ ઉપરાંત 75 કંપનીઓએ સેબી સમક્ષ ડ્રાફ્ટ પેપર્સ ફાઇલ કર્યા છે અને તેઓ આશરે રૂ.2.01 લાખ કરોડ એકત્ર કરવાની તૈયારીમાં છે. આમ, મંજૂરી મેળવી ચૂકેલી તથા મંજૂરીની રાહ જોઈ રહેલી કંપનીઓને મળીને IPO પાઇપલાઇન આશરે રૂ.4.66 લાખ કરોડની થાય છે.
જિયો અને NSE પર સૌથી વધુ નજર
આ પાઇપલાઇનમાં સૌથી મોટા અને ચર્ચાસ્પદ ઈશ્યૂમાં જિયો પ્લેટફોર્મ્સનો આશરે રૂ.40,000 કરોડ અને NSEનો આશરે રૂ.30,000 કરોડનો IPO સામેલ છે. PhonePe, Zepto અને OYO જેવા નવા યુગના બિઝનેસ પણ રોકાણકારોના રડાર પર છે.
જિયોનો IPO ખાસ મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે તે ભારતીય પ્રાઇમરી માર્કેટના સૌથી મોટા ઈશ્યૂમાં સ્થાન મેળવી શકે છે. બીજી તરફ NSEનો IPO પણ ભારતીય કેપિટલ માર્કેટ માટે મહત્વપૂર્ણ લિસ્ટિંગ બની શકે છે.
IPOમાં રોકાણકારોનો રસ યથાવત્
IPOની મોટી સપ્લાય હોવા છતાં ઘરેલુ બજારમાં લિક્વિડિટી મજબૂત રહેવાની આશા છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં SIP મારફતે સતત નાણાં આવતા હોવાથી પ્રાઇમરી માર્કેટને પણ તેનો આધાર મળી રહ્યો છે. જોકે એકસાથે મોટી સંખ્યામાં IPO આવતા દરેક કંપનીને રોકાણકારોનો મજબૂત પ્રતિસાદ મળશે તે જરૂરી નથી.
રોકાણકારો હવે માત્ર કંપનીના નામ કે લોકપ્રિયતાને બદલે બિઝનેસ મોડલ, નફાકારકતા, વૃદ્ધિની સંભાવના અને IPOનું વેલ્યુએશન વધુ ગંભીરતાથી તપાસી શકે છે.
કંપનીઓ માટે વેલ્યુએશન સૌથી મોટો પડકાર
આટલી મોટી સંખ્યામાં IPO એકસાથે બજારમાં આવે ત્યારે કંપનીઓ વચ્ચે રોકાણકારોના નાણાં માટે સીધી સ્પર્ધા ઊભી થશે. ખાસ કરીને મોટા IPO એક જ સમયગાળામાં આવે તો નાના અને મધ્યમ કદની કંપનીઓ માટે રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
જે કંપનીઓનું વેલ્યુએશન બજારની અપેક્ષા મુજબ નક્કી નહીં થઈ શકે અથવા રોકાણકારો તરફથી પૂરતી માંગ ન દેખાય, તેઓ ઈશ્યૂ સાઈઝમાં ફેરફાર અથવા IPO મોકૂફ રાખવાનો વિકલ્પ પણ પસંદ કરી શકે છે.
મુખ્ય IPOની સંભવિત પાઇપલાઇન
| કંપની | અંદાજિત ઈશ્યૂ |
|---|---|
| Jio Platforms | રૂ.40,000 કરોડ |
| NSE | રૂ.30,000 કરોડ |
| PhonePe | રૂ.12,000 કરોડ આસપાસ |
| Razorpay | રૂ.4,700 કરોડ આસપાસ |
| Kuku FM | રૂ.3,500 કરોડ આસપાસ |
| Cult.fit | રૂ.3,500 કરોડ આસપાસ |
આમ, 2026ના બીજા ભાગમાં ભારતીય IPO માર્કેટમાં અસાધારણ વ્યસ્તતા જોવા મળી શકે છે. જિયો અને NSE જેવા મેગા ઈશ્યૂ સામે રોકાણકારો માટે વિકલ્પો વધશે, પરંતુ કંપનીઓ માટે યોગ્ય વેલ્યુએશન, ઈશ્યૂનું કદ અને રોકાણકારોનો વિશ્વાસ જાળવવો સૌથી મોટો પડકાર બની રહેશે.
