ગોલ્ડ સ્કીમ્સમાં રોકાણ ઘટ્યું, જૂના સોનાના એક્સચેન્જમાં મોટો ઉછાળો
નવી દિલ્હી: સોનાના ભાવમાં થયેલા રેકોર્ડબ્રેક ઉછાળાની સીધી અસર હવે ભારતીય ગ્રાહકોની ખરીદીની રીત પર જોવા મળી રહી છે. નવી જ્વેલરી ખરીદવા માટે જ્વેલર્સની એડવાન્સ ગોલ્ડ સ્કીમમાં દર મહિને રકમ જમા કરાવવાને બદલે ગ્રાહકો હવે ઘરમાં રહેલા જૂના સોનાને એક્સચેન્જ કરીને નવી જ્વેલરી ખરીદવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે.
આ બદલાવને કારણે દેશની મોટી જ્વેલરી ચેઇન્સની ગોલ્ડ સ્કીમ્સમાં જમા થતી રકમમાં સતત બીજા વર્ષે ઘટાડો નોંધાયો છે. બીજી તરફ જૂના સોનાના એક્સચેન્જ દ્વારા થતી ખરીદીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
શું છે એડવાન્સ ગોલ્ડ સ્કીમ?
એડવાન્સ ગોલ્ડ સ્કીમ હેઠળ ગ્રાહક ભવિષ્યમાં જ્વેલરી ખરીદવાના હેતુથી દર મહિને એક નિશ્ચિત રકમ જ્વેલર્સ પાસે જમા કરાવે છે. ખાસ કરીને મધ્યમ અને ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારોમાં સોનાની ખરીદી માટે આવી સ્કીમ લાંબા સમયથી લોકપ્રિય રહી છે.
મોટા જ્વેલર્સની ગોલ્ડ સ્કીમમાં ઘટાડો
ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, અગ્રણી જ્વેલરી ચેઇન્સની ગોલ્ડ સ્કીમમાં જમા થયેલી રકમમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. Tanishqની સ્કીમમાં નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન જમા રકમ વાર્ષિક ધોરણે 39% ઘટીને રૂ.2,116 કરોડ થઈ છે. અગાઉના નાણાકીય વર્ષમાં પણ તેમાં 19%નો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
Reliance Retailની ગોલ્ડ સ્કીમમાં જમા રકમ 25% ઘટીને રૂ.250 કરોડ થઈ છે. જ્યારે Jos Alukkasમાં પણ છેલ્લા નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન જમા રકમમાં 25%નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
જૂના સોનાના એક્સચેન્જ તરફ ગ્રાહકોનો વળાંક
જ્વેલર્સના જણાવ્યા મુજબ સોનાના ભાવમાં સતત વધારો થતાં ગ્રાહકો માટે નવી જ્વેલરી ખરીદવી મોંઘી બની છે. તેથી ગ્રાહકો નવી ખરીદી માટે મોટી રકમ ચૂકવવા કે લાંબા સમય સુધી હપ્તા ભરવાને બદલે જૂનું સોનું આપીને નવી જ્વેલરી ખરીદવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. પરિણામે જ્વેલર્સના એક્સચેન્જ બિઝનેસમાં વાર્ષિક ધોરણે 35% સુધીનો વધારો નોંધાયો છે.
નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં સોનાના ભાવમાં આશરે 20%નો વધારો થયો હતો. ત્યારબાદ નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં સોનાના ભાવમાં આશરે 56%નો તોતિંગ ઉછાળો આવતા ગ્રાહકોની ખરીદીની પેટર્નમાં વધુ મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
Jos Alukkasના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર વર્ગીસના જણાવ્યા મુજબ સોનાના ભાવમાં આવેલા અભૂતપૂર્વ ઉછાળાએ ભારતમાં સોનું ખરીદવાની પરંપરાગત રીત બદલી નાખી છે. ગોલ્ડ સ્કીમ્સમાં રોકાણ ઘટ્યું હોવા છતાં કુલ વેચાણમાં જૂના સોનાના એક્સચેન્જનો હિસ્સો નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. એટલે કે ગ્રાહકો હવે નવું સોનું ખરીદવા કરતાં જૂનું સોનું બદલીને નવી જ્વેલરી ખરીદવા તરફ વધુ વળી રહ્યા છે.
