સોશિયલ મીડિયા શોખમાંથી પ્રોફેશનલ કરિયર બન્યું; કંપનીઓમાં કન્ટેન્ટ ક્રિએટર, વીડિયો પ્રોડ્યુસર અને ડિજિટલ સ્ટ્રેટેજિસ્ટની માંગ વધી
થોડાં વર્ષો પહેલાં સોશિયલ મીડિયા પર રીલ બનાવવી, વીડિયો તૈયાર કરવા કે યુટ્યુબ ચેનલ ચલાવવાને માત્ર શોખ તરીકે જોવામાં આવતું હતું. પરંતુ હવે ડિજિટલ યુગમાં કન્ટેન્ટ ક્રિએશન એક પ્રોફેશનલ કરિયર તરીકે ઊભરી રહ્યું છે. વિશ્વની અનેક યુનિવર્સિટીઓમાં આ ક્ષેત્રને લગતા અભ્યાસક્રમો શરૂ થયા છે, જ્યારે કંપનીઓ પણ પોતાની બ્રાન્ડને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર મજબૂત બનાવવા માટે નિષ્ણાતોની નિમણૂક કરી રહી છે.
કન્ટેન્ટ હવે માત્ર મનોરંજન પૂરતું સીમિત રહ્યું નથી. બ્રાન્ડિંગ, માર્કેટિંગ, શિક્ષણ અને બિઝનેસના વિકાસમાં તેની ભૂમિકા વધી રહી છે. ઓટોમોબાઇલ, બેંકિંગ, ઈ-કોમર્સ, ટેકનોલોજી અને એફએમસીજી જેવી વિવિધ ક્ષેત્રોની કંપનીઓ પોતાની ડિજિટલ ઓળખ ઊભી કરવા માટે કન્ટેન્ટ ટીમ તૈયાર કરી રહી છે.
કોર્પોરેટ જગતમાં ક્રિએટર્સની વધતી માંગ
ડિજિટલ ક્ષેત્રના વિસ્તરણ સાથે સોશિયલ મીડિયા સ્ટ્રેટેજિસ્ટ, કન્ટેન્ટ મેનેજર, વીડિયો પ્રોડ્યુસર, શોર્ટ-ફોર્મ વીડિયો સ્પેશિયાલિસ્ટ અને પોડકાસ્ટ પ્રોડ્યુસર જેવી નવી કારકિર્દીની તકો ઊભી થઈ છે. કંપનીઓ હવે માત્ર બહારના ક્રિએટર્સ પર આધાર રાખવાને બદલે પોતાની કન્ટેન્ટ ટીમ તૈયાર કરવા પર પણ ભાર મૂકી રહી છે.
આ ક્ષેત્રના અભ્યાસક્રમોમાં વીડિયો પ્રોડક્શન, ડિજિટલ માર્કેટિંગ, સોશિયલ મીડિયા મેનેજમેન્ટ, ડેટા એનાલિટિક્સ, એલ્ગોરિધમ, ડિજિટલ એથિક્સ અને કન્ટેન્ટ મોનેટાઇઝેશન જેવા વિષયોનો સમાવેશ થાય છે. એટલે કે, માત્ર વીડિયો બનાવવાની કળા જ નહીં, પરંતુ દર્શકો સુધી પહોંચવું, તેમની પસંદગી સમજવી અને કન્ટેન્ટને વ્યવસાયિક રીતે વિકસાવવું પણ શીખવવામાં આવે છે.
વિદેશની યુનિવર્સિટીઓમાં વિશેષ અભ્યાસક્રમો
બ્રિટનની નોટિંગહામ ટ્રેન્ટ યુનિવર્સિટી અને આયર્લેન્ડની સાઉથ ઈસ્ટ ટેક્નોલોજિકલ યુનિવર્સિટી (SETU) જેવી સંસ્થાઓમાં કન્ટેન્ટ ક્રિએશન તથા સોશિયલ મીડિયા સાથે સંકળાયેલા અભ્યાસક્રમો ઉપલબ્ધ છે. આ અભ્યાસમાં સર્જનાત્મક કૌશલ્યની સાથે ડિજિટલ માર્કેટિંગ, વીડિયો નિર્માણ અને મીડિયા નૈતિકતા જેવા વિષયો પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવે છે.
અમેરિકાની એરિઝોના સ્ટેટ યુનિવર્સિટી સહિતની સંસ્થાઓમાં પણ ડિજિટલ મીડિયા અને કન્ટેન્ટ ક્રિએશન સંબંધિત શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો વિકસ્યા છે. આ પ્રવાહ દર્શાવે છે કે સોશિયલ મીડિયા સાથે જોડાયેલી કુશળતાઓને હવે વ્યવસાયિક શિક્ષણનો ભાગ બનાવવામાં આવી રહી છે.
ભારતમાં પણ ઝડપથી વિસ્તરી રહી છે ક્રિએટર ઇકોનોમી
ભારતમાં સોશિયલ મીડિયા અને પ્રાદેશિક ભાષાના કન્ટેન્ટનો વ્યાપ વધતાં આ ક્ષેત્રમાં રોજગાર અને સ્વરોજગારની તકો વધી રહી છે. નાના શહેરોમાંથી પણ યુવાનો વીડિયો, રીલ્સ, શૈક્ષણિક કન્ટેન્ટ અને સ્થાનિક ભાષામાં માહિતીપ્રદ સામગ્રી તૈયાર કરીને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર પોતાની ઓળખ બનાવી રહ્યા છે.
ડિજિટલ માર્કેટિંગ અને મીડિયા સાથે જોડાયેલા અભ્યાસક્રમો વિદ્યાર્થીઓને આ ક્ષેત્રની વ્યવસાયિક જરૂરિયાતો સમજવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. જોકે, સફળતા માટે માત્ર ડિગ્રી પૂરતી નથી; સર્જનાત્મકતા, સતત પ્રયોગ, ટેક્નિકલ જ્ઞાન, દર્શકોની સમજ અને વિશ્વસનીય કન્ટેન્ટ તૈયાર કરવાની ક્ષમતા પણ જરૂરી છે.
પત્રકારત્વ અને કન્ટેન્ટ ક્રિએશન વચ્ચેનો તફાવત
પત્રકારત્વમાં સમાચારનું રિપોર્ટિંગ, તથ્યની ચકાસણી, જનહિત અને સંપાદકીય જવાબદારીને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. બીજી તરફ, કન્ટેન્ટ ક્રિએશનનો વ્યાપ મનોરંજન, લાઇફસ્ટાઇલ, શિક્ષણ, ડિજિટલ સંવાદ અને બ્રાન્ડ પ્રમોશન સુધી વિસ્તરેલો છે. બંને ક્ષેત્રોમાં સર્જનાત્મકતા અને સંવાદ કૌશલ્ય મહત્ત્વનાં છે, પરંતુ પત્રકારત્વમાં તથ્યની ચોકસાઈ અને જાહેર જવાબદારીનું વિશેષ મહત્ત્વ રહે છે.
ડિગ્રી પાછળ લાખો રૂપિયાનો ખર્ચ
વિદેશમાં કન્ટેન્ટ ક્રિએશનની ડિગ્રી મેળવવા માટે નોંધપાત્ર ખર્ચ થઈ શકે છે. બ્રિટનની નોટિંગહામ ટ્રેન્ટ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરતી એક વિદ્યાર્થીનીના ઉદાહરણ મુજબ, ત્રણ વર્ષના અભ્યાસ માટે આશરે 30 હજાર પાઉન્ડનો ખર્ચ થયો હતો. તેમાં વીડિયો અને પોસ્ટ તૈયાર કરવા ઉપરાંત દર્શકોનો આધાર વિકસાવવો, બ્રાન્ડ્સ સાથે જોડાવું અને કન્ટેન્ટ દ્વારા આવક મેળવવા જેવી બાબતોનો પણ અભ્યાસ સામેલ હતો.
આ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશવા ઇચ્છતા વિદ્યાર્થીઓએ કોર્સની માન્યતા, અભ્યાસક્રમ, ફી, ઇન્ટર્નશિપ અને રોજગારની તકો તપાસવી જરૂરી છે. કન્ટેન્ટ ક્રિએશન હવે માત્ર શોખ નહીં, પરંતુ યોગ્ય કૌશલ્ય અને આયોજન સાથે કારકિર્દીનું માધ્યમ બની શકે છે.
