આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ફરી વધારો થતાં ભારત માટે પેટ્રોલિયમ પેદાશોના ભાવ અને સપ્લાયને લઈને ચિંતા વધી છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપસિંહ પુરી અને મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર વી. અનંથા નાગેશ્વરનના તાજેતરના નિવેદનોમાં વૈશ્વિક ઊર્જા બજારની અનિશ્ચિતતા અને તેની ભારત પર પડનારી અસર અંગે ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
પુરીએ જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયાની કટોકટી હજુ પૂરી થઈ નથી અને સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ વિશ્વમાં હાલમાં દરરોજ આશરે 102 મિલિયન બેરલ ક્રૂડ ઉપલબ્ધ છે, જ્યારે વૈશ્વિક જરૂરિયાત 94-95 મિલિયન બેરલ પ્રતિદિન છે. જોકે, ક્રૂડની ઉપલબ્ધતા કરતાં સપ્લાય રૂટમાં વિક્ષેપ અને મહત્વપૂર્ણ ચોકપોઇન્ટ વધુ મોટો પડકાર બની શકે છે.
ક્રૂડના ભાવમાં એક મહિનામાં લગભગ 30% વધારો
મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર વી. અનંથા નાગેશ્વરનના જણાવ્યા મુજબ સપ્ટેમ્બરમાં ભારતના આયાતી ક્રૂડ બાસ્કેટનો ભાવ ઓગસ્ટની સરખામણીએ લગભગ 30% વધ્યો છે. 22 સપ્ટેમ્બરે આ ભાવ $115.27 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યો હતો. તેમણે વેપાર, ટેક્નોલોજી અને ઊર્જા ક્ષેત્રે એકસાથે ઊભા થતા જોખમોને ભારત માટે પડકારરૂપ ગણાવ્યા હતા.
રશિયન ક્રૂડને લઈને પણ સપ્લાયનું દબાણ
અમેરિકાના રશિયન ઓઈલ સાથે જોડાયેલા નવા પ્રતિબંધો અને ટેરિફ સંબંધિત પગલાંને કારણે ભારત માટે રશિયન ક્રૂડની આયાતનું ગણિત પણ બદલાઈ રહ્યું છે. તાજેતરના આંકડા મુજબ ઓગસ્ટમાં રશિયાથી ભારતની ક્રૂડ આયાત 16.5% ઘટીને આશરે 2.1 મિલિયન બેરલ પ્રતિદિન થઈ હતી, જ્યારે સપ્ટેમ્બરમાં તેમાં વધુ ઘટાડાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
સપ્લાય ચેઈન ખોરવાય તો પડકાર વધી શકે
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય અને પરિવહન માર્ગો પર દબાણ વધ્યું છે. ભારત સરકારે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે દેશે ક્રૂડના સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્ય લાવીને ટૂંકા ગાળાના સપ્લાય વિક્ષેપ સામે સ્ટોક અને વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા જાળવી રાખી છે.
આ પરિસ્થિતિમાં ક્રૂડના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ ઊંચા રહે અથવા સપ્લાય રૂટમાં વધુ વિક્ષેપ આવે તો ભારતના પેટ્રોલિયમ આયાત ખર્ચ પર દબાણ વધી શકે છે, જેની અસર આગળ જતા સ્થાનિક ઈંધણ બજાર પર પણ પડી શકે છે.
