બાળકોની ઓનલાઈન સુરક્ષા મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્રને નોટિસ ફટકારી
નવી દિલ્હીઃ 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના ઉપયોગને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ પાઠવી છે. બાળકોને ઓનલાઈન જોખમોથી બચાવવા માટે કડક નિયમો અને માતા-પિતા અથવા કાનૂની વાલીની ફરજિયાત ભાગીદારીની માગ કરતી અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન આ નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે.
‘જસ્ટ રાઇટ્સ ફોર ચિલ્ડ્રન અલાયન્સ’ નામની એનજીઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી છે કે ફેસબુક અને સ્નેપચેટ જેવા કેટલાક લોકપ્રિય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 13 વર્ષની ઉંમરથી એકાઉન્ટ બનાવવાની મંજૂરી આપે છે. બીજી તરફ, ભારતીય કાયદા મુજબ 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની વ્યક્તિને સગીર માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં બાળકોની ઓનલાઈન સુરક્ષા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
IT રૂલ્સમાં ફેરફારની માગ
અરજીમાં ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી (ઇન્ટરમિડિયરી ગાઇડલાઇન્સ એન્ડ ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) રૂલ્સ, 2021માં જરૂરી ફેરફાર કરવા અથવા બાળકોની ડિજિટલ સુરક્ષા માટે અલગ ગાઇડલાઇન્સ બનાવવાની માગ કરવામાં આવી છે.
અરજદાર સંસ્થાએ માગ કરી છે કે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળક સાથે કોઈ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ માતા-પિતા અથવા કાનૂની વાલીની સંમતિ વિના કરાર ન કરી શકે. આ માટે વાલીનું વેરિફિકેશન અથવા ઈ-કેવાયસી ફરજિયાત કરવાની પણ માગ કરવામાં આવી છે.
બાળકોની ઓનલાઈન સુરક્ષા મુદ્દે ચિંતા
અરજીમાં જણાવાયું છે કે બાળકોને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર અનિયંત્રિત પહોંચ મળવાથી અનેક ગંભીર જોખમો ઊભા થઈ શકે છે. તેમાં ઓનલાઈન ગ્રૂમિંગ, યૌન શોષણ, તસ્કરી, સાયબર બુલિંગ, વ્યક્તિગત માહિતીનો દુરુપયોગ, યુઝરની પ્રોફાઇલિંગ અને વયને અનુરૂપ ન હોય તેવા કન્ટેન્ટનો સમાવેશ થાય છે.
અરજીમાં એવી વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની માગ કરવામાં આવી છે જેમાં સગીર દ્વારા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ વાલીની સક્રિય અને કાનૂની ભાગીદારી હેઠળ થાય. હવે આ સમગ્ર મામલે કેન્દ્ર સરકારનો જવાબ મહત્વનો રહેશે.
