2010ની કાળઝાળ ગરમી બાદ તૈયાર થયેલું મોડેલ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ચર્ચામાં
અમદાવાદ: વર્ષ 2010ની વિનાશક ગરમી બાદ અમદાવાદમાં તૈયાર કરવામાં આવેલો હીટ એક્શન પ્લાન (HAP) હવે યુરોપના દેશો માટે પણ મહત્વનું મોડેલ બની રહ્યો છે. જર્મની, ફ્રાન્સ, સ્પેન અને યુકે સહિતના યુરોપિયન દેશોમાં વધતી ગરમી અને હીટવેવની સમસ્યા વચ્ચે અમદાવાદની વહેલી ચેતવણી અને સંકલિત કામગીરીની પદ્ધતિનો અભ્યાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
2010ની દુર્ઘટનામાંથી મળ્યો બોધપાઠ
મે 2010માં અમદાવાદમાં તાપમાન 47°Cથી ઉપર પહોંચ્યું હતું અને અભ્યાસ મુજબ અંદાજે 1,344 વધારાના મૃત્યુ નોંધાયા હતા. ત્યારબાદ IIPH-G અને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા 2013માં હીટ એક્શન પ્લાન અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો.
આ યોજના હેઠળ ગરમીની આગોતરી ચેતવણી, જાહેર એલર્ટ, આરોગ્ય તંત્રની તૈયારી, હેલ્થ વર્કરોની તાલીમ અને વિવિધ સરકારી વિભાગો વચ્ચે સંકલન જેવી કામગીરી કરવામાં આવે છે. અભ્યાસોમાં આ પ્રકારની વ્યવસ્થાથી ગરમી સંબંધિત મૃત્યુ ઘટાડવામાં નોંધપાત્ર ફાયદો જોવા મળ્યો છે.
હવે યુરોપનું ધ્યાન અમદાવાદ તરફ
યુરોપમાં વધતી હીટવેવની ગંભીરતા વચ્ચે અમદાવાદની વ્યવસ્થામાં ખાસ રસ જોવા મળી રહ્યો છે. WHOની યુરોપ માટેની નવી હીટ-હેલ્થ ગાઇડન્સમાં પણ વહેલી ચેતવણી, સંવેદનશીલ લોકોનું રક્ષણ, હેલ્થ સિસ્ટમની તૈયારી, કૂલિંગ સ્પેસ અને સરકારી એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન જેવા પગલાં પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
પ્રાગમાં રજૂ થશે અમદાવાદનું મોડેલ
ચેક રિપબ્લિકની રાજધાની પ્રાગમાં 3થી 9 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન CLARA Summer School on Climate Change and Health યોજાઈ રહી છે. અહીં અમદાવાદના હીટ એક્શન પ્લાનની સફળતા આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતો સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે.
IIPH-Gના પ્રોફેસર મહાવીર ગોલેછા આ ક્ષેત્રમાં ભારતના અનુભવ અને હીટ-હેલ્થ એક્શન પ્લાન અંગે આંતરરાષ્ટ્રીય ચર્ચામાં ભાગ લઈ રહ્યા છે.
ભારતનો અનુભવ, યુરોપની ટેકનોલોજી
નિષ્ણાતોના મતે અમદાવાદનું મોડેલ ઓછા ખર્ચે વહેલી ચેતવણી અને સ્થાનિક સ્તરે ઝડપી કાર્યવાહી પર આધારિત છે. બીજી તરફ યુરોપ પાસે ડેટા, ટેકનોલોજી અને ક્લાઇમેટ-રેઝિલિયન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની વધુ ક્ષમતા છે.
આ બંનેનો સમન્વય થાય તો ભવિષ્યમાં વિશ્વભરના શહેરોને વધતી ગરમી અને હીટવેવ સામે વધુ અસરકારક રીતે તૈયાર કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
