નવી દિલ્હીઃ UPI પેમેન્ટને લઈને **0.4 ટકા સુધીના મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR)**ની જોગવાઈની ચર્ચા વચ્ચે ડિજિટલ પેમેન્ટના ખર્ચને લઈને સવાલો ઊભા થયા છે. જો રૂ.3,000ના વ્યવહાર પર 0.4 ટકાનો દર લાગુ થાય તો રૂ.12નો ચાર્જ થાય, જ્યારે મહત્તમ ચાર્જ રૂ.300 સુધી મર્યાદિત રહેવાની વાત છે.
આ દરના આધારે રૂ.75,000ના વ્યવહાર પર મહત્તમ રૂ.300 ચાર્જ બને છે. જોકે આ ચાર્જ સીધો ગ્રાહક પાસેથી વસૂલવામાં આવશે કે વેપારી તથા પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમના અન્ય ભાગીદારો દ્વારા ચૂકવવામાં આવશે, તે નિયમોની ચોક્કસ રચના અને વ્યવહારના પ્રકાર પર નિર્ભર રહેશે.
પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થામાં વીજળી, પાણી, ગેસ, ટેલિકોમ, ઇંધણ, વીમા અને રેલવે ટિકિટ જેવા કેટલાક બિલ પેમેન્ટમાં રૂ.2,000થી વધુના વ્યવહારો માટે રૂ.5નો નિશ્ચિત ચાર્જ હોવાની પણ વાત કરવામાં આવી છે. રૂ.2,000 સુધીના વ્યવહારોને ચાર્જમાંથી મુક્ત રાખવાની જોગવાઈ જણાવાઈ છે.
બીજી તરફ UPI મારફતે થતા ઓટો-પે અને રિકરિંગ પેમેન્ટ, જેમ કે OTT સબ્સ્ક્રિપ્શન, માટે MDR લાગુ નહીં પડે તેવી માહિતી છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને નિયમિત બચત યોજનાઓના પેમેન્ટમાં પણ નિર્ધારિત મર્યાદા સુધી ચાર્જમુક્તિની જોગવાઈ હોવાનું જણાવાયું છે.
ચાર્જની આવકમાં પેમેન્ટ સાથે જોડાયેલી બેન્કો, વેપારી અને UPI એપ સહિતના ભાગીદારોને હિસ્સો મળવાની વ્યવસ્થા અંગે પણ ચર્ચા છે. જોકે UPI પર વ્યાપક રીતે ચાર્જ લાગુ થવાથી ગ્રાહકો પર સીધો વધારાનો બોજ પડશે એવો નિષ્કર્ષ નિયમની અંતિમ શરતો વિના કાઢી શકાય નહીં.
