‘કુકવેર અને એલ્યુમિનિયમ વાસણો’ માટે નવો ગુણવત્તા નિયંત્રણ આદેશ લાગુ, નિયમોનો ભંગ કરનાર સામે થઈ શકે છે કાર્યવાહી
કેન્દ્ર સરકારે રસોઈમાં ઉપયોગમાં લેવાતાં વાસણો અને એલ્યુમિનિયમનાં વાસણોની ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા ગુણવત્તા નિયંત્રણ આદેશ હેઠળ સંબંધિત વાસણો માટે ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS)નાં ધોરણોનું પાલન ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયથી બજારમાં વેચાતાં હલકી ગુણવત્તાનાં વાસણો પર અંકુશ મૂકવાનો અને ગ્રાહકોને ગુણવત્તાયુક્ત ઉત્પાદનો ઉપલબ્ધ કરાવવાનો હેતુ છે.
નવા નિયમોમાં રસોઈનાં વાસણો, એલ્યુમિનિયમનાં વાસણો તેમજ પીણાં માટે ઉપયોગમાં લેવાતાં ચોક્કસ પ્રકારનાં કન્ટેનરનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. ઉદ્યોગો માટે આ નિયમો 1 એપ્રિલથી લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે નાના ઉદ્યોગો માટે 1 ઑક્ટોબરથી અમલની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી. સંબંધિત ઉત્પાદકોએ નિર્ધારિત ગુણવત્તાનાં ધોરણોનું પાલન કરવું પડશે. નિયમોનો ભંગ થાય તો BIS કાયદા હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
તહેવારોમાં વાસણોની ખરીદી વધતાં ગુણવત્તા પર ધ્યાન
દિવાળી અને ધનતેરસના તહેવારો દરમિયાન ઉત્તર ભારત સહિત દેશનાં અનેક રાજ્યોમાં વાસણોની ખરીદીમાં વધારો જોવા મળે છે. ખાસ કરીને ધનતેરસના દિવસે વાસણો ખરીદવાની પરંપરાને કારણે બજારોમાં વિવિધ પ્રકારનાં વાસણોનું વેચાણ થાય છે. આવા સમયે ગ્રાહકોને સારી ગુણવત્તાનાં વાસણો મળી રહે અને હલકી ગુણવત્તાનાં ઉત્પાદનોનું વેચાણ અટકે તે માટે ગુણવત્તા નિયંત્રણના નિયમો મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
ગ્રાહકોનાં આરોગ્ય અને સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા
વાસણો બનાવવામાં ઉપયોગમાં લેવાતી ધાતુઓની ગુણવત્તા અને તેમની સુરક્ષિતતા અંગે ગ્રાહકોમાં ચિંતા રહેતી હોય છે. BISનાં નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન થવાથી ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા ચકાસવામાં મદદ મળશે અને ગ્રાહકોને વધુ વિશ્વસનીય વાસણો મળી શકશે. જોકે, માત્ર BIS માર્ક હોવાને કારણે દરેક પ્રકારનાં આરોગ્ય જોખમો સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જાય છે એવું માનવું યોગ્ય નથી; વાસણોનો યોગ્ય ઉપયોગ અને જાળવણી પણ જરૂરી છે.
વેપારીઓ અને ઉત્પાદકોના ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા
નવા ગુણવત્તા ધોરણોનું પાલન કરવા ઉત્પાદકોએ પ્રમાણપત્ર મેળવવા, ગુણવત્તા ચકાસણી કરાવવા અને યોગ્ય કાચા માલનો ઉપયોગ કરવા માટે વધારાનો ખર્ચ કરવો પડી શકે છે. આથી ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થાય તો વાસણોના ભાવ પર પણ તેની અસર પડી શકે છે. બીજી તરફ, ગુણવત્તા નિયંત્રણથી ગ્રાહકોને ધોરણોને અનુરૂપ ઉત્પાદનો મળવાની શક્યતા વધશે.
સરકારના આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ વાસણોના ઉત્પાદન અને વેચાણમાં ગુણવત્તા જાળવવાનો છે. વેપારીઓ અને ઉત્પાદકોએ લાગુ પડતા નિયમોનું પાલન કરવું પડશે, અન્યથા કાયદા હેઠળ દંડ સહિતની કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
