એક જ મહિનામાં વેપાર ખાધમાં વધારો; મોંઘા ક્રૂડ ઓઇલ અને રૂપિયાની નબળાઈથી અર્થતંત્ર પર દબાણ વધવાની ચિંતા
ભારતની નિકાસમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ થવા છતાં સપ્ટેમ્બર મહિનામાં દેશની વેપાર ખાધમાં વધારો નોંધાયો છે. ઉપલબ્ધ આંકડા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં વેપાર ખાધ વધીને 30.21 અબજ ડૉલર થઈ છે, જ્યારે ઓગસ્ટ મહિનામાં તે 26.86 અબજ ડૉલર હતી. આમ, એક જ મહિનામાં વેપાર ખાધમાં 3.35 અબજ ડૉલરનો વધારો થયો છે.
નિકાસ વધી, પરંતુ આયાતનો બોજ યથાવત્
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ભારતની નિકાસમાં 23.04 ટકાનો વધારો નોંધાયો હોવા છતાં વેપાર ખાધમાં ઘટાડો થયો નથી. નિકાસમાં વૃદ્ધિ થવી અર્થતંત્ર માટે સકારાત્મક સંકેત છે, પરંતુ આયાતના ઊંચા ખર્ચને કારણે વેપાર સંતુલન પર દબાણ યથાવત્ રહ્યું છે. ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઇલ જેવી મહત્વપૂર્ણ ચીજવસ્તુઓની આયાત મોંઘી બનવાથી દેશના આયાત બિલમાં વધારો થઈ શકે છે.
રૂપિયાની નબળાઈથી ચિંતા વધી
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો અને ભારતીય રૂપિયાની નબળાઈ વેપાર ખાધને અસર કરી શકે છે. ભારત પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત દ્વારા પૂરો કરે છે. આવી સ્થિતિમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધે અથવા રૂપિયો ડૉલર સામે નબળો પડે તો આયાત માટે વધુ રૂપિયા ખર્ચવા પડે છે.
વેપાર ખાધમાં સતત વધારો થાય તો વિદેશી ચલણની માંગ પર દબાણ વધી શકે છે અને રૂપિયાની સ્થિતિ પર પણ અસર પડી શકે છે. જોકે, રૂપિયાની હિલચાલ પર વૈશ્વિક ડૉલરની સ્થિતિ, વિદેશી રોકાણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારનાં અન્ય પરિબળોની પણ અસર રહે છે.
હવે આગામી મહિનાઓમાં નિકાસની વૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે કે નહીં અને આયાત ખર્ચમાં કેટલો ફેરફાર થાય છે તેના પર વેપાર ખાધની સ્થિતિનો આધાર રહેશે.
