ટેલિકોમ વિભાગે CNAP સેવા લાગુ કરવાનો આપ્યો આદેશ; અજાણ્યા નંબરની ઓળખ થશે સરળ, 4G અને 5G નેટવર્ક પર મળશે સુવિધા
દેશમાં મોબાઈલ ફોન વપરાશકર્તાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારના ટેલિકોમ વિભાગે 1 નવેમ્બર, 2026થી દેશભરમાં કોલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન (CNAP) સેવા શરૂ કરવા ટેલિકોમ કંપનીઓને આદેશ આપ્યો છે. આ સુવિધા હેઠળ ફોન પર આવતા કોલ દરમિયાન કોલ કરનારના નંબરની સાથે તેનું નામ પણ સ્ક્રીન પર દેખાશે. આ સેવા માટે ગ્રાહકોએ અલગથી અરજી કરવાની જરૂર રહેશે નહીં.
અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા કોલની ઓળખ થશે સરળ
નવી વ્યવસ્થા હેઠળ જો કોલ કરનારનો નંબર મોબાઈલમાં સેવ હશે, તો ફોનની કોન્ટેક્ટ લિસ્ટમાં નોંધાયેલું નામ દેખાશે. જો નંબર સેવ નહીં હોય, તો ટેલિકોમ કંપનીના સબસ્ક્રાઇબર રેકોર્ડમાં નોંધાયેલું નામ દર્શાવવામાં આવશે. આ સુવિધાથી અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા કોલને ઓળખવામાં મદદ મળશે અને સ્પામ તથા છેતરપિંડીભર્યા કોલ સામે સાવચેતી રાખવામાં સરળતા થઈ શકે છે.
શરૂઆતમાં 4G અને 5G નેટવર્ક પર અમલ
ટેલિકોમ વિભાગના નિર્દેશ મુજબ, શરૂઆતમાં 4G અને તેનાથી નવી ટેકનોલોજી ધરાવતા નેટવર્ક પર CNAP સેવા લાગુ કરવામાં આવશે. જ્યારે 2G, 3G અને લેન્ડલાઇન કનેક્શન પર આ સુવિધા શરૂ કરવા અંગે અલગથી વિચારણા કરવામાં આવશે.
વિદેશી કોલ અને ગોપનીયતા અંગેના નિયમો
વિદેશથી આવતા કોલ માટે ફોનની સ્ક્રીન પર કોલ કરનારના નામને બદલે “International Call” દર્શાવવામાં આવશે. બીજી તરફ, કોલ કરનારનું નામ છુપાવવાની CLIR સુવિધા સક્રિય હોય તેવા કિસ્સામાં તેનું નામ દર્શાવવામાં નહીં આવે. કોલ પૂરો થયા બાદ નામ સંબંધિત માહિતી સંગ્રહિત ન રહે તે માટે પણ ટેલિકોમ કંપનીઓએ જરૂરી વ્યવસ્થા કરવાની રહેશે.
બિઝનેસ યુઝર્સ માટે પણ ખાસ જોગવાઈ
વ્યવસાયિક અને બલ્ક કનેક્શન ધરાવતા ગ્રાહકો પોતાના વ્યવસાયનું નોંધાયેલું નામ દર્શાવવા માટે અરજી કરી શકશે. આ માટે ટ્રેડમાર્ક, GST અથવા અન્ય માન્ય દસ્તાવેજો દ્વારા નામની ચકાસણી કરવામાં આવશે. ટેલિકોમ કંપનીઓ જરૂરી તપાસ કર્યા બાદ જ વ્યવસાયિક નામ દર્શાવવાની મંજૂરી આપશે.
આ નવી CNAP વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ કોલ કરનારની ઓળખ વધુ સ્પષ્ટ બનાવવાનો છે. જોકે, માત્ર નામ દેખાવાથી દરેક કોલ વિશ્વસનીય સાબિત થતો નથી; તેથી અજાણ્યા કોલ પર વ્યક્તિગત માહિતી, OTP કે બેંકિંગ વિગતો આપતાં પહેલાં સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
