વિશ્વબજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવમાં તેજી વચ્ચે ભારત માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સાઉદી અરેબિયાએ તેના મુખ્ય ક્રૂડતેલ ‘અરબ લાઇટ’ના ભાવમાં ઘટાડો કરતાં તે છેલ્લા છ વર્ષના સૌથી નીચા સ્તરે પહોંચ્યા છે. આ નિર્ણયથી ભારત સહિત એશિયાની વિવિધ ઓઇલ રિફાઇનરીઓને રાહત મળવાની શક્યતા છે, કારણ કે ભારત પોતાની ક્રૂડતેલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત દ્વારા પૂરો કરે છે.
સાઉદી અરેબિયાએ નવેમ્બર મહિનાના વેચાણ માટે ક્રૂડતેલના ભાવમાં પ્રતિ બેરલ 3થી 5 ડોલર સુધીનો ઘટાડો કર્યો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડતેલના ઊંચા ભાવ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સાથે સંકળાયેલા તણાવને કારણે પરિવહન ખર્ચ તથા શિપિંગ ભાડામાં વધારો થતો હોય છે. આવી સ્થિતિમાં સાઉદી અરેબિયાના ભાવઘટાડાથી ભારતીય રિફાઇનરીઓને ક્રૂડતેલની ખરીદીના ખર્ચમાં રાહત મળી શકે છે.
જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવમાં ઘટાડો થાય એટલે ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવમાં તાત્કાલિક ઘટાડો થાય તે જરૂરી નથી. દેશમાં ઇંધણ પર લાગતા વિવિધ કરવેરા, પરિવહન ખર્ચ અને ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના નફા-નુકસાન સહિતનાં પરિબળો પણ છૂટક ભાવને અસર કરે છે. તેથી સાઉદી અરેબિયાના આ નિર્ણયથી ભારતીય ગ્રાહકોને સીધી રાહત મળશે કે નહીં તે અંગે હાલ અનિશ્ચિતતા છે.
ભારત માટે આ ભાવઘટાડો મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે ક્રૂડતેલની આયાત પાછળ થતો ખર્ચ દેશના વેપાર સંતુલન અને અર્થતંત્ર પર અસર કરે છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવઘટાડાની અસર લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહેશે, તો ભારતીય રિફાઇનરીઓના ખર્ચમાં ઘટાડો થવાની સાથે દેશના આયાત બિલને પણ રાહત મળી શકે છે. જોકે, સ્થાનિક પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો થશે કે નહીં તે આગામી સમયમાં બજારની સ્થિતિ અને સંબંધિત કંપનીઓના નિર્ણય પર નિર્ભર રહેશે.
