બિન-ખેતી ક્ષેત્રના 17% કામમાં ઓટોમેશન શક્ય; માત્ર 8થી 12% નોકરીઓ પર જ સીધી અસરની સંભાવના
નવી દિલ્હી: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ભારતમાં રોજગારી માટે મોટું જોખમ નહીં પરંતુ ઉત્પાદકતા વધારવાનું અસરકારક સાધન બનશે. વૈશ્વિક નાણાકીય સંસ્થા ગોલ્ડમેન સૅક્સના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, દેશમાં બિન-ખેતી ક્ષેત્રના આશરે 17 ટકા કામોનું ઓટોમેશન થઈ શકે છે, પરંતુ મોટાભાગની નોકરીઓમાં AI માનવશક્તિનો વિકલ્પ નહીં, પરંતુ સહાયક તરીકે કામ કરશે.
રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતની 42થી 48 ટકા નોકરીઓમાં AI કર્મચારીઓની કાર્યક્ષમતા અને ઉત્પાદકતા વધારશે, જ્યારે માત્ર 8થી 12 ટકા નોકરીઓ એવી છે જ્યાં AI માનવશક્તિનું સ્થાન લઈ શકે છે.
શિક્ષણ, આરોગ્ય, મીડિયા, ફાઇનાન્સ અને અન્ય જ્ઞાન આધારિત ક્ષેત્રોમાં AIનો સૌથી વધુ લાભ મળશે. માહિતીનું વિશ્લેષણ, નિર્ણય પ્રક્રિયા અને કાર્યક્ષમતામાં વધારો થવાથી આ ક્ષેત્રોમાં કામગીરી વધુ ઝડપી અને અસરકારક બનશે.
બીજી તરફ, એકસરખા ક્લેરિકલ કામો, ટેલિકોમ અને BPS ક્ષેત્રની રૂટિન કામગીરી પર AIની અસર વધુ જોવા મળી શકે છે. જ્યારે મેન્યુફેક્ચરિંગ, બાંધકામ અને ખાણકામ જેવા શારીરિક શ્રમ આધારિત ક્ષેત્રોમાં તેની સીધી અસર મર્યાદિત રહેશે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આગામી દાયકામાં AIના ઉપયોગથી ભારતમાં શ્રમ ઉત્પાદકતામાં દર વર્ષે 0.4થી 0.8 ટકા સુધીનો વધારો થઈ શકે છે. IT ક્ષેત્ર અંગેની ચિંતાઓ વચ્ચે પણ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં **ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs)**ના વિસ્તરણથી લગભગ 7 લાખ નવી નોકરીઓનું સર્જન થયું હોવાનું રિપોર્ટમાં નોંધાયું છે.
રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં AIના વિકાસ સામે સૌથી મોટો પડકાર કુશળ માનવબળ નહીં પરંતુ ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર છે. હાલમાં વિશ્વની કુલ ડેટા સેન્ટર ક્ષમતામાં ભારતનો હિસ્સો માત્ર 1 ટકા છે, જ્યારે અમેરિકા પાસે 47 ટકા અને ચીન પાસે 25 ટકા હિસ્સો છે. AI ક્ષેત્રમાં ઝડપી પ્રગતિ માટે ડેટા સેન્ટર, કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા, ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તેમજ વીજળી અને પાણી જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓમાં મોટા પાયે રોકાણ જરૂરી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
