રશિયા સાથે વેપાર-ઊર્જા ચર્ચા તો ચીન સાથે સરહદ મુદ્દે વાતચીત : આગામી ઉચ્ચસ્તરીય મુલાકાતો પહેલાં મહત્વપૂર્ણ કવાયત
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બદલાતા સમીકરણો વચ્ચે ભારતે રશિયા અને ચીન સાથેની ડિપ્લોમેટિક સક્રિયતા વધારી છે. એક તરફ વિદેશમંત્રી એસ. જયશંકર રશિયાની મુલાકાતે છે, જ્યારે બીજી તરફ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલ ચીનની મુલાકાતે જઈ રહ્યા છે. બંને મુલાકાતોને આગામી દિવસોની મહત્વપૂર્ણ કૂટનીતિક બેઠકોની તૈયારી તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
રશિયા સાથે જયશંકરની મહત્વપૂર્ણ બેઠક
એસ. જયશંકર 23-24 ઓગસ્ટે મોસ્કોની મુલાકાતે છે. તેઓ રશિયાના પ્રથમ નાયબ વડાપ્રધાન ડેનિસ મંતુરોવ સાથે ભારત-રશિયા આંતર-સરકારી આયોગની 27મી બેઠકની સહઅધ્યક્ષતા કરશે. આ બેઠકમાં વેપાર, અર્થતંત્ર, ઊર્જા, વિજ્ઞાન-ટેક્નોલોજી સહિતના ક્ષેત્રોમાં સહકાર અંગે ચર્ચા થશે.
જયશંકર રશિયાના વિદેશમંત્રી સર્ગેઈ લાવરોવ સાથે પણ મુલાકાત કરશે અને પ્રાદેશિક તથા વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે. અમેરિકાના રશિયન તેલ અંગેના દબાણ વચ્ચે ભારત-રશિયા ઊર્જા સંબંધો પણ ચર્ચાના મહત્વના મુદ્દાઓમાં સામેલ થઈ શકે છે.
ચીનમાં ડોભાલની સરહદ મુદ્દે બેઠક
બીજી તરફ અજીત ડોભાલ 24 ઓગસ્ટે ચીન પહોંચવાના છે. તેઓ ચીનના વિદેશમંત્રી વાંગ યી સાથે ભારત-ચીન વિશેષ પ્રતિનિધિઓની 25મી બેઠકમાં ભાગ લેશે. બેઠકનું મુખ્ય કેન્દ્ર લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો સરહદી પ્રશ્ન રહેશે.
બંને પક્ષો સરહદ પર શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા, તણાવ ઘટાડવા તથા સરહદ વ્યવસ્થાપન અંગે આગળની વ્યવસ્થા પર ચર્ચા કરી શકે છે.
મોદી-શી મુલાકાત પહેલાં કૂટનીતિક કવાયત
ડોભાલની ચીન મુલાકાતનું મહત્વ એટલા માટે પણ વધી જાય છે કે આગામી દિવસોમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે ઉચ્ચસ્તરીય મુલાકાતો યોજાવાની છે. તેથી ડોભાલ-વાંગ યીની બેઠક બંને દેશો વચ્ચેના સંવાદ માટે મહત્વપૂર્ણ પાયાની રચના કરી શકે છે.
એકસાથે રશિયા સાથે વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક સંબંધો તથા ચીન સાથે સરહદી પ્રશ્નો પર ભારતની સક્રિય કૂટનીતિ દર્શાવે છે કે નવી દિલ્હીની નજર આગામી વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક સમીકરણો પર કેન્દ્રિત છે.
