અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ વગરના ચેક અંગે કડક નિયમનો દાવો, 31 ડિસેમ્બર સુધી નવી ચેકબુક મેળવવાની સલાહ
બેન્કિંગ વ્યવસ્થાને વધુ સુરક્ષિત અને ઝડપી બનાવવા માટે ચેકબુકમાં અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ ફરજિયાત કરવામાં આવશે તેવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ મુજબ 1 જાન્યુઆરી 2027થી નવા કોડવાળી ચેકબુકનો ઉપયોગ જરૂરી બનશે અને ગ્રાહકોને 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં જૂની ચેકબુક બદલવાની તક આપવામાં આવી છે.
ઘણી બેન્કોએ નવી ચેકબુક જારી કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હોવાનો દાવો છે. ગ્રાહકોને SMS અને ઈ-મેલ દ્વારા નવી ચેકબુક મેળવવા અંગે જાણ કરવામાં આવી રહી છે.
= ₹50 હજારથી વધુના ચેક પર ખાસ નજર
આ નિયમ મુજબ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયાએ ગ્રાહકોને સૂચના આપી છે કે 31 ડિસેમ્બર 2026 બાદ ₹50 હજાર કે તેથી વધુ રકમના એવા ચેક સ્વીકારવામાં નહીં આવે, જેમાં અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ ન હોય.
આથી મોટા નાણાકીય વ્યવહારો માટે ચેકનો ઉપયોગ કરતા ગ્રાહકોએ સમયસર પોતાની ચેકબુક અંગે બેન્ક પાસેથી માહિતી મેળવી લેવી પડશે.
= અલ્ફા-ન્યૂમેરિક કોડ શું છે?
અલ્ફા-ન્યૂમેરિક એટલે અક્ષર અને અંકનું સંયોજન. ચેક પર આવા કોડના ઉપયોગથી ચેકની ઓળખ અને વેરિફિકેશન વધુ સુરક્ષિત બનાવી શકાય છે.
આ વ્યવસ્થાથી ચેકમાં છેડછાડ, નકલી ચેક અને છેતરપિંડીથી થતી ચૂકવણીનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
= નવી ચેકબુક માટે અલગ-અલગ ચાર્જ
નવી ચેકબુક મેળવવા માટેનો ચાર્જ બેન્ક અને ખાતાના પ્રકાર પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. કેટલીક બેન્કોમાં નિર્ધારિત સંખ્યાની ચેકબુક મફત આપવામાં આવે છે, જ્યારે વધારાના ચેક માટે અલગ ચાર્જ વસૂલવામાં આવે છે.
ગ્રાહકોએ પોતાની બેન્કના લાગુ નિયમો અને ચાર્જની વિગતો અગાઉથી જાણી લેવી જોઈએ.
= ચેક ક્લિયરિંગ બનશે વધુ ઝડપી
ચેક પેમેન્ટને ઝડપી બનાવવા માટે બેન્કિંગ વ્યવસ્થામાં **Cheque Truncation System (CTS)**નો ઉપયોગ થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં પેપર ચેકને ભૌતિક રીતે એક બેન્કમાંથી બીજી બેન્કમાં મોકલવાને બદલે તેની ઈલેક્ટ્રોનિક ઈમેજના આધારે ક્લિયરિંગ કરવામાં આવે છે.
તેના કારણે ચેક ક્લિયરિંગમાં લાગતો સમય ઘટાડવામાં મદદ મળે છે અને સમગ્ર પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બને છે.
= 31 ડિસેમ્બર પહેલાં ચેકબુક બદલાવવી?
જો તમે ચેક દ્વારા વારંવાર મોટા વ્યવહારો કરતા હોવ તો નવી ચેકબુક અંગે તમારી બેન્ક પાસેથી સમયસર માહિતી મેળવી લેવી યોગ્ય રહેશે.
ચેકબુકના નિયમોમાં ફેરફારના દાવાને લઈને ગ્રાહકોએ પોતાની બેન્ક અથવા RBIની સત્તાવાર સૂચના તપાસીને જ અંતિમ નિર્ણય લેવો જોઈએ.
